publisher colophon
106

LESSON 12

       Structural Content:

Personal Pronouns: 3rd set,
nako-class in Indirect
Discourse

  Question words: asa, ngano, pila
  Particles: [kay], [aron], [uban]
I. DIALOGUE #1
  Setting: Ben is asked by his friend where he is going.     Gipangutana si Ben sa iyang amigo kung asa siya muadto.
  Hey, Ben. Just a minute.   A: Oy, Ben. Kadiyut lang.
  What’s up?   B: Ngano man?
  Where are you going?   A: Asa ka karon?
  To school.   B: Sa eskwelahan.
         
  DIALOGUE #2      
  Setting: A PCV inquires from a taxi driver how much the fare is to his destination     Nangutana ang PCV sa taksi drayber kung pila ang plete padulong sa iyang adtoan
  Taxi!   A: Taksi!
  Where are you going?   B: Asa ka padulong?
  I’m going to the Capitol Hotel. How much is the fare?   A: Muadto ako sa Capitol Hotel. Pila ang plete?
  Around three pesos.   B: Mga tres pesos, tingali.
  Isn’t that expensive?   A: Dili ba mahal ra?
  No. That’s about right because the hotel is far.   B: Dili. Husto-husto ra, kay layo man ang hotel.107
  Oh, all right.   A: O, sige.
         
II. DIALOGUE BREAKDOWN #1
  Hey, Ben. Just a minute.   A: Oy, Ben. Kadiyut lang.
      hey, Ben         oy, Ben
      little only         kadiyut [lang]
  What’s up?   B: Ngano man?
      why [tell me]         ngano [man]
  Where are you going?   A: Asa ka karon?
      where you         asa ka
      now         karon
  To school.   B: Sa eskwelahan.
      to school         [sa] eskwelahan
         
  DIALOGUE BREAKDOWN #2      
  Taxi!   A: Taksi!
  Where are you going?   B: Asa ka padulong?
      where you         asa ka
      going         padulong
  I’m going to the Capitol Hotel. How much is the fare?   A: Muadto ako sa Capitol Hotel. Pila ang plete?
      go I         (mu)adto ako
      to Capitol Hotel         [sa] Capitol Hotel
      how much         pila
      the fare         [ang] plete
  Around three pesos.   B: Mga tres pesos, tingali.
      approximately three pesos         [mga] tres pesos
      perhaps         tingali
  Isn’t that expensive?   A: Dili ba mahal ra?
      not         dili [ba]
      expensive         mahal [ra]
  No. That’s about right because the hotel is far.   B: Dili. Husto-husto ra, kay layo man ang hotel.108
      no         dili
      just right only         husto-husto [ra]
      because far [you know]         kay layo [man]
      the hotel         [ang] hotel
  Oh, all right.   A: O, sige.
         
III. RELATED UTTERANCES
  Where are you going?/     Asa ka padulong?/
  Where to?     Asa ka paingon?/
        Asa ka muadto?
         
  What are you doing?/     Mag-unsa ka?
  What will you do?      
         
  What did you do?     Nag-unsa ka?
IV. VOCABULARY LIST
     
     bakasyon vacation
  bangko bank
  kadiyut little
  kuha get, take
  dormitoryo dormitory
  husto-husto just right
  ingon say, tell
  isda fish
  mahal expensive
  ospital hospital
  padulong go
  paingon go
  pare/pari priest
  plete fare
  sulti say, talk, speak
  taksi taxi
  tanom plant
  tingali perhaps, maybe, ‘I think’
  tres three
  tudlo teach
V. DRILLS
A. Substitution: Fixed Slot and Question & Answer:
    1. Asa ka karon? Sa balay.
    __ kusina.
    __ simbahan.
    __ sinehan.
    __ restawran.
       
  2. Asa ka muadto? Sa kapiteriya.
    __ dormitoryo.
    __ lungsod.
    __ merkado.
    __ eskwelahan.
       
  3. Asa ka padulong? Sa tindahan.
    __ bangko.
    __ klase.
    __ libreriya.
    __ ospital.
       
  4. Asa ka paingon? Sa bukid.
    __ baryo.
    __ syudad.
    __ probinsya.
    __ dagat.
B. Chain Drill: Question & Answer and Indirect Discourse
              
  1.     Asa ka karon?       Sa balay.
      Ngano man?  

Kay magkuha ako sa libro nako.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga magkuha siya sa libro niya sa balay.

           
  2.   Asa ka karon?   Sa kusina.
      Ngano man?  

Kay magkuha ako sa kutsilyo niya.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga magkuha siya sa kutsilyo niya sa kusina.

           
  3.   Asa ka karon?   Sa simbahan.
      Ngano man?  

Kay makigsulti ako sa pare namo.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga makigsulti siya sa pari nila sa simbahan.

           
  4.   Asa ka karon?   Sa restawran.
      Ngano man?  

Kay muorder ako sa pagkaon nato.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga muorder siya sa pagkaon nato sa restawran.

          110
  5.   Asa ka muadto?   Sa dormitoryo.
      Ngano man?  

Kay makigsulti ako sa amigo nimo.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga makigsulti siya sa amigo nako sa dormitoryo.

           
  6.   Asa ka muadto?   Sa lungsod.
      Ngano man?  

Kay mubisita ako sa ginikanan namo.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga mubisita siya sa ginikanan nila sa lungsod.

           
  7.   Asa ka muadto?   Sa merkado.
      Ngano man?  

Kay mupalit ako ug isda sa inahan ninyo.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga mupalit siya ug isda sa inahan namo sa merkado.

           
  8.   Asa ka padulong?   Sa tindahan.
      Ngano man?  

Kay mupalit ako sa akong lapis.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga mupalit siya sa iyang lapis sa tindahan.

           
  9.   Asa ka padulong?   Sa bangko.
      Ngano man?  

Kay magkuha ako ug akong kwarta.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga magkuha siya ug iyang kwarta sa bangko.

           
  10.   Asa ka padulong?   Sa libreriya.
      Ngano man?  

Kay mutuon ako sa akong leksyon.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga mutuon siya sa iyang leksyon sa libreriya.

           
  11.   Asa ka paingon?   Sa syudad.
      Ngano man?  

Kay mubisita ako sa akong mga amiga.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga mubisita siya sa iyang mga amiga sa syudad.

          111
  12.   Asa ka paingon?   Sa probinsya.
      Ngano man?  

Kay mubisita ako sa akong mga igsoon.

     

Unsa ang ingon niya?

 

Ingon niya nga mubisita siya sa iyang mga igsoon sa probinsya.

C. Substitution: Fixed Slot and Question & Answer:
  1. Asa ka padulong?
              Padulong ako sa merkado uban ni Jose.
              _______________ balay uban ni Maria.
              _______________ eskwelahan uban ni Josefa.
              _______________ tindaban uban sa inahan.
              _______________ kwarto uban sa amigo nako.
              _______________ bukid uban sa magdadaro.
 
  2. Asa ka paingon?
              Paingon ako sa San Jose aron mubakasyon.
              ______________ Texas aron mutudlo.
              ______________ New York aron mutuon.
 
  3. Asa ka paingon?
    Paingon ako sa Cebu uban ni Maria aron mubakasyon.
    ___________ Manila uban ni Jose aron mutudlo.
    ___________ Cotabato uban sa inahan nako aron mubisita.
    ___________ Mindoro uban sa magdadaro aron mutanom.
 
D.   Multiple Substitution: Fixed Slot and Question & Answer Drill:
  1. Padulong ako sa bukid uban niya.
    _______________ sine ____ nimo.
    _______________ munisipyo ____ ninyo.
 
    Q: Kinsay kauban nako? A:    Siya.
        Ikaw.
        Kamo.
 
  2. Padulong ka sa baryo uban namo.
    _____________ lungsod ____ nila.
    _____________ tindahan ____ nako.
 
    Q: Kinsay kauban nimo? A: Kami.
        Sila.
        Ikaw.112
 
  3. Padulong siya sa syudad uban nato.
    _____________ simbahan ____ ninyo.
    _____________ balay _____ nila.
 
    Q: Kinsay kauban niya? A: Kita.
        Kamo.
        Sila.
 
  4. Paingon kami sa Pilipinas uban nila.
    _____________ Hawaii ____ ninyo.
    _____________ California ____ nimo.
 
    Q: Kinsay kauban namo? A: Sila.
        Kamo.
        Ikaw.
 
  5. Paingon kita sa New York uban nila.
    _____________ Texas ____ niya.
    _____________ Oregon ____ niya.
 
    Q: Kinsay kauban nato? A: Sila.
        Siya.
        Siya.
 
  6. Paingon kamo sa Cebu uban nako.
    _____________ Leyte ____  nila.
    _____________ Samar ____ nako.
 
    Q: Kinsay kauban ninyo? A: Ako.
        Sila.
        Ako.
 
  7. Paingon sila sa Cagayan de Oro uban nato.
    _____________ Davao _____________ ninyo.
 
    Q: Kinsay kauban nila? A: Kita.
        Kamo.
 
E. Substitution: Movable Slot
  1. Siya ang kauban nako padulong sa bukid.
    Ikaw ________________________sine.
    Kamo _______________________ munisipyo.113
    Kami _____________ nimo _____________.
    Sila __________________________  lungsod.
    Ako __________________________ tindahan.
    Kami _____________ niya _______________.
    Kamo ________________________ simbahan.
    Sila __________________________ balay.
                                                
  2. Sila ang kauban namo paingon sa Pilipinas.
    Kamo _________________________Hawaii.
    Ikaw __________________________California.
    Sila _____________nato __________________.
    Siya ___________________________Texas.
    Siya ___________________________Oregon.
    Ako _____________ninyo  _______________ .
    ________ ________________________ Leyte.
    Kita _____________nila __________________.
    Kami ____________________________Cagayan de Oro.
    Kamo ___________________________ Davao.
VI. LEXICAL/GRAMMAR NOTES
                              
       kadiyut lang - ‘just a minute’, ‘wait a minute’, ‘in a minute’
       
  [lang] - ‘only’
      Particle which limits the applica­tion of the preceding word.
       
  [man] - Ngano man?
      The particle [man] modifies the question word ngano.
       
  asa - Asa ka karon?
      Used in this context, asa usually implies motion toward something. In verbal sentences, it has a future time meaning.
       
  [aron] - ‘in order to’, ‘so that’
      The verb following the particle [aron] is in its non-factual form.
       
  [uban] - ‘accompanied by’, ‘in the company of’
      This particle is followed by a [ni] or [sa] phrase marking the noun, e.g. … uban ni Juan sa bata
       
  [ra] - Mahal ra.
      Husto-husto ra.
      In Mahal ra, the particle is used to express the meaning of the adjectives ‘too’, ‘very’.
      In Husto-husto ra, it modifies the adjective to mean ‘only’, ‘no more-no less’.
       
  [mga] - Mga tres pesos, tingali.
      [Mga] is used here to mean ‘approxi­mately’, ‘more or less’.
       
  nga - Ingon niya nga muadto siya sa lungsod.
      Nga, as used here, joins two clauses and functions like the English ‘that’ in relative clauses.
       
  Personal Pronouns: 3rd set, nako-class
        The 3rd set of personal pronouns, nako-class substitutes for the [ni] or [sa] phrase marking the agentive case.
       
  Example: Ingon ni Pedro …     → Ingon niya
    Ingon sa mga bata… → Ingon nila …114

Summary: sentence Patterns

1. 1st Sentence Linker 2nd Sentence
  Predicate Topic Complement Predicate Topic Complement
  Verb Pronoun Noun (place) Particle Verb Pronoun N (obj) Pron
  Muadto ako-class sa balay kay magkuha ako-class sa libro nako-class
  Paingon 1st set kwarto   mubasa 1st set ug sulat 3rd set

 2. Indirect Discourse

Dependent Clause Ligature Predicate Topic Complement
Verb Pronoun Verb Pronoun Noun (place)
Ingon nako-class nga muadto ako-class sa balay.
  3rd set   mupalit 1st set      tindahan.
      mutuon        eskwelahan.
3. Predicate Topic Complement
  Verb Pronoun Noun (place) Particle Noun (person) Particle Verb
  Paingon ako-class sa Cebu uban [ni] or [sa] aron mutuon
  Muadto 1st set   Manila   phrases   mubakasyon
  Padulong     New York        

Previous Chapter

LESSON 11

Additional Information

ISBN
9780824879761
MARC Record
OCLC
1053885891
Launched on MUSE
2018-09-19
Language
English
Open Access
Yes
Creative Commons
CC-BY-NC-SA
Back To Top

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. Without cookies your experience may not be seamless.