publisher colophon
55

LESSON 8

         Structural Content:

Personal Pronouns: 2nd set,
preposed possessive,
ako-class

                                  

Agentive Case Markers:
[ni], [sa]

   

Demonstrative Pronouns:
nia-class

   

Tag question: dili ba?

Setting:    A PCV is asked about his parents.    Gipangutana ang PCV bahin sa iyang mga ginikanan.
I. DIALOGUE
    Who are your parents? A: Kinsa ang imong mga ginikanan?
  Mr. and Mrs. Paul Murphy. B: Si Mr. ug Mrs. Paul Murphy.
  Where are they now? A: Hain man sila karon?
  They are in Oregon. B: Tua sila sa Oregon.
       
II. DIALOGUE BREAKDOWN
    Who are your parents? A: Kinsa ang imong mga ginikanan?
     who      kinsa
     your      [ang] imo (ng)
     parents      [mga] ginikanan
  Mr. and Mrs. Paul Murphy. B: Si Mr. ug Mrs. Paul Murphy.
  Where are they now? A: Hain man sila karon?
     where [tell me]      hain [man]
     they now      sila karon
  They are in Oregon. B: Tua sila sa Oregon.
     over there they      tua sila
     in Oregon      [sa] Oregon
       
III. RELATED UTTERANCES
    

Who are your father and mother?

 

Kinsay imong amahan ug inahan?

 

My father is George and my mother is Elsa.

 

Ang akong amahan si George ug ang akong inahan si Elsa.

 

What do they do?/What is their profession?

  Unsay ilang pangita?
 

What is your father’s job?

 

Unsay trabaho sa imong amahan?

  My name is …   Ang akong ngalan si …
  My nickname is …   Ang akong angga si …
 

My surname/last name is …

  Ang akong apelyido …56
IV. VOCABULARY LIST
     
     amahan father
  amiga friend (female)
  amigo friend (male)
  amo our, ours (excl.)
  angga nickname
  apelyido surname, last name
  ato our, ours (incl.)
  bata child
  bisita visitor, guest
  kadula playmate
  kapiteriya cafeteria
  klase class
  klasmet classmate
  dia here
  eskuwelahan school
  ginikanan parents
  igsoon sibling
  ila their, theirs
  inahan mother
  iya his, her, hers
  naa there
  ngalan name
  nia here
  nia occupation, profession57
  pangita living room
  sala beer
  serbesa television, TV set
  telebisyon what
V.  DRILLS
 A. Repetition:
      Kinsa ako?  

Kinsa ang akong ngalan?

  Kinsa ka?  

Kinsa ang imong ngalan?

  Kinsa siya?  

Kinsa ang iyang ngalan?

  Kinsa kami?  

Kinsa ang among ngalan?

  Kinsa kita?  

Kinsa ang atong ngalan?

  Kinsa kamo?  

Kinsa ang inyong ngalan?

  Kinsa sila?  

Kinsa ang ilang ngalan?

       
 

Ako si Ana.

 

Ang akong ngalan si Ana.

 

Ikaw si Pedro.

 

Ang imong ngalan si Pedro.

 

Siya si Juan.

 

Ang iyang ngalan si Juan.

 

Kami si Pedro ug si Juan.

 

Ang among ngalan si Pedro ug si Juan.

 

Kita si Pedro ug si Juan.

 

Ang atong ngalan si Pedro ug si Juan.

 

Kamo si Rosa ug si Ana.

 

Ang inyong ngalan si Rosa ug si Ana.

 

Sila si Ben ug si Roberto.

 

Ang ilang ngalan si Ben ug si Roberto.

B. Substitution: Fixed Slot
   1. Nia ang imong amigo.
    _____________ kauban.
    _____________ inahan.
    _____________ amahan.
    _____________ igsoon.
     
  2. Naa sila si Pedro ug si Juan.
    ___________ Rosa ug si Ana.
    ___________ Ramon ug si Cornelio.
    ___________ Canuto ug si Josefa.
    ___________ Elsa ug si Terry.
    58
  3. Tua ang mga bata sa kwarto.
    __________________ eskwelahan.
    ___________________ klase.
    __________________ kapiteriya.
    __________________ plasa.
C. Repetition Drill:
          
  1.   Nia ang amigo ni Ruben.
      Nia ang amahan ni Rosa.
      Nia ang lapis ni Cornelio.
      Nia ang bolpen ni Mario.
      Nia ang lamesa ni Mr. Cruz.
       
  2:   Naa ang amigo sa bata.
      Naa ang amahan sa babaye.
      Naa ang lapis sa maestro.
      Naa ang bolpen sa abogado.
      Naa ang lamesa sa prinsipal.
       
  3.   Tua ang mga amigo nila ni Pedro ug ni Juan.
     

Tua ang mga amahan nila ni Cornelio ug ni Mario.

     

Tua ang mga lapis nila ni Mr. Cruz ug ni Mr. Reyes.

     

Tua ang mga bolpen nila ni Ernie ug ni Tirso.

     

Tua ang mga lamesa nila ni Grace ug ni Tina.

       
  4.   Tua ang mga amigo sa mga bata.
      Tua ang mga amahan sa mga babaye.
      Tua ang mga lapis sa mga maestro.
      Tua ang mga bolpen sa mga abogado.
      Tua ang mga lamesa sa mga prinsipal.
 D. Substitution/Question and Answer Drill:
     
     Kinsa si Dick? Siya ang akong amigo.
    ______________ kauban.
    ______________ igsoon.
    ______________ estudyante.
     
  Kinsa ako? Ikaw ang among maestra.
    ______________ amiga.
    ______________ kauban.59
     
  Kinsa sila? Sila ang atong mga amigo.
    ______________klasmet.
    ______________maestro.
    ______________kadula.
     
  Kinsa ang imong ginikanan? Ang akong ginikanan si
     
  _________iyang ___________? ___  iyang_________
  _________ilang ___________ ? ___  ilang__________
  _______________ amigo?          ____________amigo si ….
  _________akong______ ?          ____akong_____________.
  _________atong_____  _?          ____atong_____________ .
  _______________ kauban?        _________kauban_______.
  _________among_______ ?       ____among_____________.
  _________inyong_______ ?       ____inyong_____________.
E. Substitution: Movable Slot
     
   1. Clara ang ngalan sa akong amiga, dili ba?
    ________________imong __________  ?
    ________________iyang ___________ ?
    Jose ___________________amigo, ___ ?
    ________________among __________ ?
    _______________________kauban,__  ?
    ________________atong___________  ?
    ________________inyong___________?
    _______________________klasmet, ______ ?
    ________________ilang________________ ?
     
  2. Dili ba Clara ang ngalan sa akong amiga?
    ______________________imong _____?
    ______________________iyang ______?
    ______Jose__________________ amigo?
    ______________________among ____ ?
    ____________________________kauban?
    ______________________atong ______?
    ______________________inyong_____ ?
    ____________________________klasmet ?
    ______________________ilang ________?60
F. Conversion Drill:
     1.   Cue Sentence:

Muadto ang akong amigo sa tindahan unya.

    Conversion:

Niadto ang akong amigo sa tindahan ganina.

     
    Mutuon ang imong estudyante sa Cebuano ugma.
______________________________________.
    Musulat ang iyang amahan sa libreriya karong gabii.
______________________________________.
    Mukaon ang ilang bisita sa balay karong udto.
______________________________________.
    Mubasa ang atong ginikanan sa balay karong buntag.
______________________________________.
    Mutan-aw ang among maestra sa sine unyang gabii.
______________________________________.
    Mudula ang inyong amiga sa plasa sunod semana.
______________________________________.
       
  2. Cue Sentence:

Dili ba muadto ang akong amigo sa tindahan unya?

    Conversion:

Wala ba muadto ang akong amigò sa tindahan ganina?

     
    Dili ba mutuon ang imong estudyante sa Cebuano ugma?
_______________________________________________?
    Dili ba musulat ang iyang amahan sa libreriya karong gabii?
_______________________________________________?
    Dili ba mukaon ang ilang bisita sa balay karong udto?
_______________________________________________?
    Dili ba mubasa ang atong ginikanan sa balay karong buntag?
_______________________________________________?
    Dili ba mutan-aw ang among maestra sa sine unyang gabii?
_______________________________________________?
    61Dili ba mudula ang inyong amiga sa plasa sunod semana?
_______________________________________________?
G. Comprehension Drill:
   
        Nitan-aw ang akong mga ginikanan sa sine gabii. Human sa sine, niadto sila sa restawran ug nikaon sila. Ang ilang pagkaon pinakbet ug kan-on. Niinom sab sila ug serbesa.
   
      Wala sko muadto sa sine kay nituon ako sa akong leksyon ug wala sab ako mutan-aw sa telebisyon kay nisulat ako ug sulat sa akong mga amigo.
   
Pangutana:
  Kinsa ang nitan-aw sa sine?
  Niadto ba sila sa restawran?
  Nikaon ba sila?
  Unsa ang ilang pagkaon?
  Niinom ba sila ug serbesa?
  Nganong wala ako muadto sa sine?
  Nganong wala ako mutan-aw sa telebisyon?
VI. LEXICAL/GRAMMAR NOTES
             
  hain - ‘where’ Hain is answered by the nia-class of demonstrative pronouns.
       
      It is used in non-verbal sentences to indicate stationary location, e.g.
       
                       Hain ang sinehan?
             Hain si Pedro?
             Hain man sila karon?
       
      In verbal sentences, it is used with the Non-Factual form of the verb to imply that the object(s) or person(s) referred to are still at a certain location, there­fore talked about at the present time. It may be used interchangeably with asa.
       
              Hain ka magpuyo? ‘Where do you live?’
              Hain / Asa muadto si Ana? ‘Where is Ana going?’
      62
  dili ba - marks tag questions, and appears after a full statement is given, e.g.
       
           Predicate-Topic order
                          or                 + dili ba?
                    vice-versa
       
      When used initially in a sentence, i.e. at the beginning of a statement, it marks a negative interrogative state­ment.
       
  human sa - Human sa sine, …
       
      Literally means ‘after the …’
       
  pinakbet - a regional meat/fish and vegetable dish among the Ilokanos, characterized by the prominent use of bitter melon and eggplant.
       
  ngano - ‘why?’
       
  Demonstrative Pronouns: Nia-class
       
  dia - ‘here’ (nearest to speaker)
  nia - ‘here’ (near to speaker and hearer)
  naa - ‘there’ (nearer to hearer than to speak­er)
  tua -

‘over there’ (far from both speaker and hearer; also used for referrents out of sight from both principals)

       
  These locational demonstratives occur as predicates when indicating the location of [ang/si]-phrases and ako-class pronouns. They answer the question hain ‘where’. For example:
Predicate Topic
Nia ang papel.
Naa si Pedro.
Tua ang mga bata.
  ako-class Pron.

63Personal Pronouns: 2nd set, ako-class

  Singular Plural
1st person ako ‘my, mine’ amo (excl) ‘our, ours
ato   (incl)  ‘our, ours
2nd person imo ‘your, yours inyo ‘your, yours
3rd person iya ‘his, her, hers’ ila ‘their, theirs

The 2nd set of personal pronouns, ako-class, when in a preposed position, i.e. it precedes the noun that is possessed or modified, always takes the ligature (-ng).

Example: akong libro ilang balay
  imong amigo ‘my book’
  ‘their house’ ‘your friend’

Agentive Case Markers:

The agentive case markers precede nouns which are the possessors.

  Singular Plural
Personal Names ni nila ni
General Nouns sa sa mga
Example:   Ang libro ni Pedro
              Rosa
      Ruben
                          - - - - - - - - -
  sa bata
      babaye
      maestra

(The other uses of the agentive case markers are discussed later in reference to Goal Focus Constructions.)

64Summary: Patterns of Non-Verbal Sentences

1. Predicate Topic
Question Word Pronoun Noun
   Kinsa ang akong ngalan?
     Unsa        iyang  
         ilang amahan?
         etc.  
2. Predicate Topic
Demonstrative    Pronoun Noun
     Nia ang imong amigo.
     Naa        atong kauban.
     Tua        iyang ginikanan.
a.    Predicate Topic
Demonstrative    Noun Marker Noun (Possessor)
    Nia ang amigo ni Ruben.
    Naa        kauban nila ni Ruben ug Ramon.
    Tua        igsoon sa bata.
    sa mga babaye.

3. Tag Question:

2.
dili ba?
2a.

Previous Chapter

LESSON 7

Additional Information

ISBN
9780824879761
MARC Record
OCLC
1053885891
Launched on MUSE
2018-09-19
Language
English
Open Access
Yes
Creative Commons
CC-BY-NC-SA
Back To Top

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. Without cookies your experience may not be seamless.