In lieu of an abstract, here is a brief excerpt of the content:

41 _____________________________________ [3] (2010‫־‬1913) ‫סוצקעװער‬ ‫ברהם‬ ֿ‫א‬ ַ ‫ײ‬ ַ‫דרוקער‬ ‫אמס‬ ָ‫ר‬ ‫פון‬ ֿ ‫אטן‬ ַ‫פל‬ ּ ‫ײענע‬ ַ‫בל‬ ‫די‬ ‫אטן‬ ַ‫גר‬ ‫דורך‬ ‫געשטרעקטע‬ ‫פינגער‬ ֿ ‫װי‬ ‫אבן‬ ָ‫ה‬ ‫מיר‬ – ‫ײ‬ ַ‫פר‬ ֿ ‫דער‬ ‫פון‬ ֿ ‫פט‬ ֿ‫לו‬ ‫ליכטיקע‬ ‫די‬ ‫אנגען‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫צו‬ ,‫אטן‬ ַ‫פל‬ ּ ‫די‬ ‫נעמען‬ ‫צו‬ ,‫געצױגן‬ ‫זיך‬ ‫אכט‬ ַ‫נ‬ ‫דורך‬ .‫ײ‬ ַ‫דרוקער‬ ‫אמס‬ ָ‫ר‬ ‫פון‬ ֿ ‫אטן‬ ַ‫פל‬ ּ ‫ײענע‬ ַ‫בל‬ ‫די‬ ‫אטן‬ ַ‫אלד‬ ָ‫ס‬ ‫װערן‬ ‫איצט‬ ‫פן‬ ֿ‫אר‬ ַ‫אד‬ ַ‫ב‬ ,‫טרױמער‬ ,‫מיר‬ .‫ײ‬ ַ‫בל‬ ‫פונעם‬ ֿ ‫ײסט‬ ַ‫ג‬ ‫דעם‬ ‫קױלן‬ ‫אױף‬ ‫שמעלצן‬ ‫און‬ ‫פל‬ ּ‫שטעמ‬ ‫דעם‬ ‫פנט‬ ֿ‫געע‬ ‫װידער‬ ‫אבן‬ ָ‫ה‬ ‫מיר‬ ‫און‬ .‫הײל‬ ‫אײביקער‬ ‫הײמישער‬ ‫א‬ ַ ‫פעס‬ ּ‫ע‬ ‫צו‬ – ‫פל‬ ּ‫לעמ‬ ‫א‬ ַ ‫פון‬ ֿ ‫ײן‬ ַ‫ש‬ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ,‫אנצערט‬ ַ‫פ‬ ּ‫א‬ ַ‫ב‬ ‫אטנס‬ ָ‫ש‬ ‫מיט‬ ,‫צײל‬ ‫א‬ ַ ‫אך‬ ָ‫נ‬ ‫צײל‬ ‫א‬ ַ – ‫אותיות‬ ‫די‬ ‫אסן‬ ָ‫געג‬ ‫פל‬ ּ‫טעמ‬ ‫אינעם‬ ‫אל‬ ָ‫מ‬ ‫א‬ ַ ‫זײדעס‬ ‫די‬ ‫װי‬ ‫אזױ‬ ַ .‫אײל‬ ‫דעם‬ – ‫ב־מנורות‬ ֿ‫יום־טו‬ ‫גילדענע‬ ‫אין‬ ,‫קױלן‬ ‫אױסגיסן‬ ‫ײם‬ ַ‫ב‬ ‫געלױכטן‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫ײ‬ ַ‫בל‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ .‫אות‬ ‫אן‬ ַ ‫אך‬ ָ‫נ‬ ‫אות‬ ‫אן‬ ַ ‫אנגען‬ ַ‫צעג‬ – ‫בות‬ ֿ‫מחש‬ ,‫פױלן‬ ּ ‫פון‬ ֿ ‫שורה‬ ‫א‬ ַ ,‫בל‬ ֿ‫ב‬ ‫פון‬ ֿ ‫שורה‬ ‫א‬ ַ .‫אס‬ ָ‫מ‬ ‫זעלביקער‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫פלײצט‬ ֿ‫גע‬ ,‫אטן‬ ָ‫געז‬ ,‫ארהױלן‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫װערטער‬ ‫אין‬ ,‫בורה‬ ֿ‫ג‬ ‫ײדישע‬ ִ ‫די‬ !‫אס‬ ָ‫ש‬ ‫א‬ ַ ‫מיט‬ ‫וועלט‬ ‫די‬ ‫איצטער‬ ‫ײסן‬ ַ‫פר‬ ֿ‫אױ‬ ‫מוז‬ ‫כלי־זײן‬ ּ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫געזען‬ ‫א‬ ָ‫געט‬ ‫אין‬ ‫אט‬ ָ‫ס'ה‬ ‫װער‬ ‫און‬ – ‫הענט‬ ‫ײדישע‬ ִ ‫העלדישע‬ ‫אין‬ ‫אמערט‬ ַ‫ארקל‬ ַ‫פ‬ ֿ ,‫ירושלים‬ ‫זיך‬ ‫אנגלען‬ ַ‫ר‬ ‫ער‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫געזען‬ ;‫װענט‬ ‫אניטענע‬ ַ‫גר‬ ‫יענע‬ ‫פון‬ ֿ ‫אלן‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫ײען‬ ַ‫בל‬ ‫אין‬ ‫אלצן‬ ָ‫ארשמ‬ ַ‫פ‬ ֿ ,‫װערטער‬ ‫די‬ ‫ארנומען‬ ַ‫פ‬ ֿ .‫דערקענט‬ ‫ארצן‬ ַ‫ה‬ ‫אין‬ ‫שטימען‬ ‫זײערע‬ ‫און‬ [1943 ‫פטעמבער‬ ּ‫סע‬ ‫טן‬12 ,‫א‬ ָ‫געט‬ ‫]ווילנער‬ [335 .‫ז‬ ,1 .‫ב‬ ,(1963 ,‫אמיטעט‬ ָ‫בל־ק‬ ֿ‫יו‬ :‫ב‬ ֿ‫בי‬ ֿ‫א‬ ָ‫תל־‬ ּ) ‫ווערק‬ ‫אעטישע‬ ָ‫פ‬ ּ ‫סוצקעווער‬ ‫ברהם‬ ֿ‫א‬ ַ] ____________________________________________________________ 235 lead ‫ײען‬ ַ‫בל‬ [printing] plate ‫אטן‬ ַ‫פל‬ ּ/‫־ס‬ ‫די‬ ,‫אטע‬ ַ‫פל‬ ּ printing shop ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫ײ‬ ַ‫דרוקער‬ Romm’s printing shop ‫ײ‬ ַ‫דרוקער‬ ‫אמס‬ ָ‫ר‬ bar (over a window) ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫אט‬ ַ‫גר‬ here: move ‫געצױגן‬ ‫זיך‬ ‫יען‬ ִ‫צ‬ dreamer ‫־ס‬/– ‫דער‬ ,‫טרוימער‬ need/have to ‫פט‬ ֿ‫אר‬ ַ‫אד‬ ַ‫ב‬ ‫פן‬ ֿ‫אר‬ ַ‫אד‬ ַ‫ב‬ soldier ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אט‬ ַ‫אלד‬ ָ‫ס‬ melt ‫אלצן‬ ָ‫געשמ‬ ‫שמעלצן‬ bullet ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫קױל‬ open ‫פנט‬ ֿ‫געע‬ ‫פענען‬ ֿ‫ע‬ stamp (tool or imprint) ‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫פל‬ ּ‫שטעמ‬ cure ‫דער‬ ,‫הײל‬ shadow ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫אטן‬ ָ‫ש‬ armored ‫אנצערט‬ ַ‫פ‬ ּ‫א‬ ַ‫ב‬ pour, cast ‫אסן‬ ָ‫געג‬ ‫גיסן‬ letter [‫]אויסיעס‬ ‫־יות‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬/‫דער‬ ,[‫אס‬ ָ] ‫אות‬ line ‫־ן‬ ‫די‬ ,[‫]צײל‬ ‫ײל‬ ַ‫צ‬ menorah ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫]מענוירע‬ ‫מנורה‬ oil ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אייל‬ shine, glow ‫געלויכטן‬/‫ײכט‬ ַ‫געל‬ ‫ײכטן‬ ַ‫ל‬ thought ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫אווע‬ ָ‫אכש‬ ַ‫]מ‬ ‫בה‬ ֿ‫מחש‬ melt ‫אנגען‬ ַ‫צעג‬ * ‫צעגיין‬ line ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫]שורע‬ ‫שורה‬ Babylon ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,[‫אװל‬ ָ‫]ב‬ ‫בל‬ ֿ‫ב‬ seethe, boil ‫אטן‬ ָ‫געז‬/‫אדן‬ ָ‫געז‬ ‫זידן‬ gush, flow, surge ‫פלייצט‬ ֿ‫גע‬ ‫פלייצן‬ ֿ measure, extent ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫אס‬ ָ‫מ‬ might, strength ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫ורע‬ ּ‫]גוו‬ ‫בורה‬ ֿ‫ג‬ concealed ‫ארהוילן‬ ַ‫פ‬ ֿ explode ‫פגעריסן‬ ֿ‫אוי‬ ‫ײסן‬ ַ‫פר‬ ֿ‫אוי‬ shot, discharge, burst ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אס‬ ָ‫ש‬ weapon(s) ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,[‫ײען‬ ַ‫]קלעז‬ ‫כלי־זיין‬ ּ clutched ‫אמערט‬ ַ‫ארקל‬ ַ‫פ‬ ֿ struggle, wrestle ‫אנגלט‬ ַ‫גער‬ ‫זיך‬ ‫אנגלען‬ ַ‫ר‬ voice ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫שטים‬ recognize ‫דערקענט‬ ‫דערקענען‬ ____________________________________________________________ [3] ‫ײג‬ ַ‫פילצ‬ ּ‫ש‬ ,‫ײער‬ ַ‫ט‬ ‫זײ‬ ‫אלט‬ ַ‫ה‬ ,‫קינד‬ ‫ײן‬ ַ‫מ‬ ,‫ײג‬ ַ‫פילצ‬ ּ‫ש‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ .‫דו‬ ‫װי‬ ‫קלענער‬ ‫אך‬ ָ‫נ‬ ‫ײג‬ ַ‫פילצ‬ ּ‫ש‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ,‫ײער‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫פן‬ ֿ‫א‬ ָ‫של‬ ‫ס'גײט‬ ‫װען‬ ,‫אכט‬ ַ‫נ‬ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ‫און‬ .‫צו‬ ‫זײ‬ ‫דעק‬ ‫בױם‬ ‫פון‬ ֿ ‫שטערן‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫אשן‬ ַ‫נ‬ ‫פערדעלע‬ ֿ ‫אלדענעם‬ ָ‫ג‬ ‫דעם‬ ‫אז‬ ָ‫ל‬ .‫אז‬ ָ‫גר‬ ‫פון‬ ֿ ‫זיסקײט‬ ‫אלקנטע‬ ָ‫ארװ‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫די‬ ‫אשן‬ ַ‫אמ‬ ַ‫ק‬ ‫די‬ ‫אן‬ ָ ‫טו‬ ‫ײנגל‬ ִ ‫דעם‬ ‫און‬ .‫אז‬ ָ‫בל‬ ‫א‬ ַ ‫גיט‬ ‫ים‬ ‫פון‬ ֿ ‫אדלער‬ ָ ‫דער‬ ‫װען‬ ,‫אמע‬ ַ‫אנ‬ ַ‫פ‬ ּ ‫א‬ ַ ‫אן‬ ָ ‫טו‬ ‫אלקע‬ ַ‫לי‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ‫און‬ .‫אנט‬ ַ‫ה‬ ‫אין‬ ‫איר‬ ‫גיב‬ ‫גלעקעלע‬ ‫א‬ ַ ‫און‬ ,‫אמע‬ ַ‫מ‬ ‫קײן‬ ‫ניט‬ ‫זײ‬ ‫פון‬ ֿ ‫קײנער‬ ‫אט‬ ָ‫ס'ה‬ ‫ײל‬ ַ‫װ‬ .‫אנט‬ ַ‫װ‬ ‫דער‬ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ‫אט‬ ָ‫ג‬ ‫צו‬ ‫װײנען‬ ‫זײ‬ ‫און‬ ,‫כהס‬ ּ‫בת־מל‬ ‫קלײנע‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ,‫ליב‬ ‫זײ‬ ‫אב‬ ָ‫ה‬ ‫–׃‬ ‫װינד‬ ‫און‬ ‫װײ‬ – ‫אג‬ ָ‫ט‬ ‫א‬ ַ‫אז‬ ַ ‫געדענק‬ ‫איך‬ ‫אלקעס‬ ַ‫לי‬ ‫מיט‬ ‫אלע‬ ַ ‫און‬ ‫געסלעך‬ ‫זיבן‬ .‫קינד‬ ‫א‬ ַ ‫אן‬ ָ ‫געװען‬ ‫איז‬ ‫אט‬ ָ‫שט‬ ‫די‬ ‫און‬ [298 .‫ז‬ .2 .‫ב‬ ,1963 ,‫אמיטעט‬ ָ‫בל־ק‬ ֿ‫יו‬ :‫ב‬ ֿ‫בי‬ ֿ‫א‬ ָ‫תל־‬ ּ ‫ווערק‬ ‫אעטישע‬ ָ‫פ‬ ּ ‫סוצקעווער‬ ‫ברהם‬ ֿ‫א‬ ַ] ____________________________________________________________ 236 toys ‫ל''ר‬ ‫ײג‬ ַ‫פילצ‬ ּ‫ש‬ dear, valuable ‫ײער‬ ַ‫ט‬ cover up ‫צוגעדעקט‬ ‫צודעקן‬ nibble ‫אשט‬ ַ‫גענ‬ ‫אשן‬ ַ‫נ‬ overcast ‫אלקנט‬ ָ‫ארוו‬ ַ‫פ‬ ֿ low-laced boot ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אש‬ ַ‫אמ‬ ַ‫ק‬ eagle ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫אדלער‬ ָ sea, ocean ‫־ים‬/‫־ען‬ ‫דער‬ ,[‫אם‬ ַ‫]י‬ ‫ים‬ Panama hat ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫אמע‬ ַ‫אנ‬ ַ‫פ‬ ּ doll, puppet ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫אלקע‬ ַ‫לי‬ little bell ‫־ך‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫גלעקעלע‬ princess ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫אלקע‬ ַ‫אסמ‬ ַ‫]ב‬ ‫כה‬ ּ‫בת־מל‬ alas and alack ‫ווינד‬ ‫און‬ ‫וויי‬ ____________________________________________________________ [3] ‫אס‬ ַ‫ג‬ ‫ײדישע‬ ִ .‫פול‬ ֿ ‫איז‬ ‫פוסטקייט‬ ּ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ .‫אנגען‬ ַ‫ארג‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ניט‬ ‫ביסט‬ .‫אמען‬ ַ‫מ‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫אויג‬ ‫ײן‬ ַ‫מ‬ ‫ווי‬ ‫אלק‬ ָ‫פ‬ ֿ ‫מיטן‬ ‫פול‬ ֿ ,‫שול‬ ‫א‬ ַ ,‫שיימע‬ ‫א‬ ַ ‫אטערט‬ ַ‫פל‬ ֿ ‫אך‬ ָ‫נ‬ ‫ערגעץ‬ .‫אמען‬ ַ‫פל‬ ֿ ‫די‬ ‫שליטה‬ ‫קיין‬ ‫ניט‬ ‫זיי‬ ‫אויף‬ ‫אבן‬ ָ‫ס'ה‬ ,‫בול‬ ֿ‫ג‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ‫אומערדיש‬ ‫געשוווירן׃‬ ‫אלט‬ ָ‫וו‬ ‫איך‬ .‫אמען‬ ַ‫שט‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ – ‫ײן‬ ַ‫וועט־ז‬ ‫און‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫טיף‬ ,‫ש''ס‬ ‫בלוילעכן‬ ‫פן‬ ֿ‫אוי‬ ‫ארד‬ ָ‫ב‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫אט‬ ָ .‫אס‬ ַ‫קוו‬ ‫מיט‬ ‫קרעמל‬ ‫הייליקע‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫איז‬ ‫אט‬ ָ .‫אס‬ ַ‫ג‬ ‫ײדישע‬ ִ ‫צוריק‬ ‫דורות‬ ‫אס‬ ָ‫וו‬ ,‫ניגון‬ ‫דער‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ .‫כלי־זמרים‬ ּ ‫ײנסטער‬ ַ‫מ‬ ‫פילט‬ ּ‫ארויסגעש‬ ַ ‫אבן‬ ָ‫ה‬ ,‫מוזיק‬ ‫די‬ ‫אס‬ ַ‫ג‬ ‫א‬ ַ ‫אין‬ ‫ארשטעלט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫זיך‬ ‫אט‬ ָ‫ס'ה‬ .‫ארעם‬ ָ ‫ביסט‬ ‫זיך׃‬ ‫אכט‬ ַ‫ד‬ ‫ארעמען‬ ָ ‫ארן‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫בלויז‬ ‫גליק‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫אנקען‬ ָ‫געש‬ ‫אבער‬ ָ ‫ס'איז‬ ‫וועמען‬ .‫ארעם‬ ָ ‫פענעם‬ ֿ‫א‬ ָ ‫אן‬ ַ ‫מיט‬ ‫אכט‬ ַ‫פר‬ ּ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ‫אמלט‬ ַ‫ז‬ ,‫אס‬ ַ‫נ‬ ‫בלוטרעגן‬ ‫פון‬ ֿ ‫אנע‬ ָ‫פ‬ ֿ ‫די‬ ‫איז‬ ‫אט‬ ָ .‫אס‬ ַ‫קל‬ ‫אין‬ ‫מירע‬ ‫לערערין‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫אט‬ ָ .‫אס‬ ַ‫ג‬ ‫ײדישע‬ ִ – ‫אר‬ ָ‫וו‬ ‫איז‬ ‫פרוכת‬ ּ‫שטערן־‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ‫אר‬ ָ‫נ‬ ‫אויב‬ .‫בלינדער‬ ‫קיין‬ ‫חלום‬ ‫קיין‬ ‫ניט‬ ‫אר‬ ָ‫וו‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ‫אויך‬ ‫איז‬ ,‫אר‬ ָ‫ה‬ ‫שטיינערנע‬ ‫מיט‬ ‫ביא‬ ֿ‫נ‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אט‬ ָ .‫קינדער‬ ‫אקעטע‬ ַ‫נ‬ ‫אר‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫בואה‬ ֿ‫נ‬ ‫די‬ ‫אלט‬ ָ‫מ‬ ‫אר‬ ָ‫י‬ ‫הונדערט‬ ‫פינף‬ ֿ ‫א‬ ַ ‫פון‬ ֿ ‫אג‬ ָ‫וו‬ ‫די‬ ‫דען‬ ‫קען‬ ?‫אצינדער‬ ַ ‫פיצל‬ ּ ‫פון‬ ֿ ‫וועגן‬ ‫ווינציקער‬ ,‫אס‬ ַ‫פ‬ ּ‫ש‬ ‫א‬ ַ ,‫ליגן‬ ‫א‬ ַ ?‫ונדן‬ ּ‫ארשוו‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אגט‬ ָ‫ז‬ ‫ווער‬ .‫אס‬ ַ‫ב‬ ‫אין‬ ‫אסער‬ ַ‫ב‬ ‫דער‬ ‫בומקעט‬ ‫אך‬ ָ‫נ‬ ‫ערגעץ‬ .‫אס‬ ַ‫ג‬ ‫ײדישע‬ ִ ‫גרונט‬ ‫ײן‬ ַ‫ז‬ ‫אויף‬ ‫טיף‬ ‫ווען‬ ,‫ניגון‬ ‫דער‬ ‫ניט‬ ‫לעבט‬ ?‫פילער‬ ּ‫ש‬ ‫אלענעם‬ ַ‫פ‬ ֿ‫גע‬ ‫פון‬ ֿ ‫געביין‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫אלט‬ ַ‫שטר‬ – ,‫רונד‬ ‫מיך‬ ‫וויקלט‬ ‫צערטלעניש‬ ‫שטיינערנע‬ .‫פילער‬ ֿ‫דער‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ,‫מיך‬ ,‫אגלטן‬ ָ‫ארוו‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ,‫מיך‬ ! ‫בונד‬ ‫א‬ ַ ‫שליסן‬ ‫אמיר‬ ָ‫ל‬ ,‫אס‬ ַ‫ג‬ ‫ײדישע‬ ִ ‫שטילער׃‬ ,‫אייביקייט‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ‫דערהערן‬ ‫מיך‬ ‫אז‬ ָ‫ל‬ ,‫אס‬ ַ‫אז‬ ַ ‫און‬ ‫אזוינס‬ ַ ‫ווידער‬ ‫ביסטו‬ ‫אט‬ ָ – ‫מרשעת‬ ‫דער‬ ‫ײט‬ ַ‫צ‬ ‫פון‬ ֿ ‫און‬ ‫אס‬ ַ‫ה‬ ‫פון‬ ֿ ‫העכער‬ !‫אס‬ ַ‫ג‬ ‫ײדישע‬ ִ [1946 ‫דעצעמבער‬ ,‫אריז‬ ַ‫פ‬ ּ] [586‫־‬585 .‫ז‬ ,1 .‫ב‬ ,(1963 ,‫אמיטעט‬ ָ‫בל־ק‬ ֿ‫יו‬ :‫ב‬ ֿ‫בי‬ ֿ‫א‬ ָ‫תל־‬ ּ) ‫ווערק‬ ‫אעטישע‬ ָ‫פ‬ ּ ‫סוצקעווער‬ ‫ברהם‬ ֿ‫א‬ ַ] ____________________________________________________________ 237 pass away ‫אנגען‬ ַ‫ארג‬ ַ‫פ‬ ֿ * ‫ארגיין‬ ַ‫פ‬ ֿ emptiness, void ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫פוסטקייט‬ ּ somewhere, anywhere ‫ערגעץ‬ flutter, shake ‫אטערט‬ ַ‫פל‬ ֿ‫גע‬ ‫אטערן‬ ַ‫פל‬ ֿ stray leaf from a sacred [‫]שיימעס‬ ‫שמות‬ ‫די‬ ,‫שיימע‬ book power, influence, mastery ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫]שליטע‬ ‫שליטה‬ swear ‫געשװױרן‬ ‫שװערן‬ unearthly ‫אומערדיש‬ limit, bounds ‫־ן‬ ‫דער‬ ,[‫ול‬ ּ‫]גוו‬ ‫בול‬ ֿ‫ג‬ trunk, stem ‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫אם‬ ַ‫שט‬ (six [‫ארים‬ ָ‫]שישעסד‬ ‫סדרום‬ ‫שישה‬ = [‫אס‬ ַ‫]ש‬ ‫ש''ס‬ orders of the) Talmud small shop ‫־עך‬ ‫אס‬ ַ‫ד‬ ,‫קרעמל‬ kvass (fermented beverage) ‫דער‬ ,‫אס‬ ַ‫קװ‬ melody, tune [‫]ניגונים‬ ‫־ים‬ ‫דער‬ ,[‫]ניגן‬ ‫ניגון‬ generation [‫]דױרעס‬ ‫־ות‬ ‫דער‬ ,[‫אר‬ ָ‫]ד‬ ‫דור‬ play (music) ‫פילט‬ ּ‫ארױסגעש‬ ַ ‫פילן‬ ּ‫ארױסש‬ ַ master ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫ײנסטער‬ ַ‫מ‬ musician [‫ארים‬ ָ‫]קלעזמ‬ ‫־ים‬ ‫דער‬ ,[‫]קלעזמער‬ ‫כלי־זמר‬ ּ disguise onself/pose as ‫ארשטעלט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫זיך‬ ‫ארשטעלן‬ ַ‫פ‬ ֿ give, donate, present ‫געשענקט‬/‫אנקען‬ ָ‫געש‬ ‫שענקען‬ collect, gather, assemble ‫אמלט‬ ַ‫געז‬ ‫אמלען‬ ַ‫ז‬ splendor, magnificance ‫די‬ ,‫אכט‬ ַ‫פר‬ ּ banner ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫אנע‬ ָ‫פ‬ ֿ curtain over the Torah ‫־ן‬ ‫דער‬ ,[‫ארויכעס‬ ָ‫פ‬ ּ] ‫פרוכת‬ ּ ark true ‫אר‬ ָ‫װ‬ reality ‫די‬ ,‫אר‬ ָ‫וו‬ dream [‫אלױמעס‬ ַ‫]כ‬ ‫־ות‬ ‫דער‬ ,[‫אלעם‬ ָ‫]כ‬ ‫חלום‬ prophet [‫ים‬ ִ‫י‬ ִ‫]נעוו‬ ‫־ים‬ ‫דער‬ ,[‫אווי‬ ָ‫]נ‬ ‫נביא‬ prophecy ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫וע‬ ּ‫]נעוו‬ ‫בואה‬ ֿ‫נ‬ weight ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫אג‬ ָ‫וו‬ 238 weigh ‫געווױגן‬ ‫וועגן‬ tiny bit ‫־עך‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫פיצל‬ ּ now, at present ‫אצינדער‬ ַ disappear ‫ונדן‬ ּ‫ארשװ‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ארשװינדן‬ ַ‫פ‬ ֿ lie ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫ליגן‬ joke, gag ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אס‬ ַ‫פ‬ ּ‫ש‬ sing/talk in a deep voice ‫געבומקעט‬ ‫בומקען‬ someone with a bass voice ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫אסער‬ ַ‫ב‬ ground, bottom, foundation ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫גרונט‬ beam, radiate, shine ‫אלט‬ ַ‫געשטר‬ ‫אלן‬ ַ‫שטר‬ skeleton, remains ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫געבײן‬ war casualty ‫אלענע‬ ַ‫פ‬ ֿ‫גע‬ ‫דער‬ ,‫אלענער‬ ַ‫פ‬ ֿ‫גע‬ tenderness ‫־ן‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫צערטלעניש‬ wrap ‫געוויקלט‬ ‫וויקלען‬ far from home, homeless ‫אגלט‬ ָ‫ארוו‬ ַ‫פ‬ ֿ one who senses/detects ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫פילער‬ ֿ‫דער‬ conclude, close ‫אסן‬ ָ‫געשל‬ ‫שליסן‬ bond, pact, confederacy ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫בונד‬ hear, get wind of ‫דערהערט‬ ‫דערהערן‬ eternity ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫אײביקײט‬ such ‫אס‬ ַ‫אז‬ ַ ‫און‬ ‫אזוינס‬ ַ hate, hatred ‫דער‬ ,‫אס‬ ַ‫ה‬ wicked woman ‫־ן‬ ‫די‬ ,[‫אס‬ ַ‫ארש‬ ַ‫]מ‬ ‫מרשעת‬ ____________________________________________________________ [3] ‫ווילנע‬ ,‫כרון‬ ּ‫ז‬ ‫ײן‬ ַ‫מ‬ ‫ביסט‬ ‫אליין‬ ַ ‫דו‬ ,‫אנען‬ ָ‫דערמ‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫ארף‬ ַ‫ד‬ ‫איך‬ ,‫ניין‬ .‫ײזער‬ ַ‫וו‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אטן‬ ָ‫ש‬ ‫ײן‬ ַ‫מ‬ ‫און‬ ‫מידבר‬ ‫אין‬ ‫זונזייגער‬ ‫א‬ ַ ‫בין‬ ,‫ארן‬ ָ‫ד‬ ‫דעם‬ ‫זונזייגער‬ ‫ארום‬ ַ ‫ײזן‬ ַ‫קר‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫לעבן‬ ‫אנצע‬ ַ‫ס'ג‬ .‫ײזער‬ ַ‫ה‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ‫אוווינען‬ ַ‫ב‬ ‫און‬ ‫ארן‬ ָ‫י‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ‫אוויינען‬ ַ‫ב‬ ‫און‬ ‫אמען׃‬ ָ‫נ‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ – ‫אק‬ ָ‫גל‬ ‫א‬ ַ ‫קלינגט‬ ‫תמיד‬ ּ ,‫אכיק‬ ַ‫וו‬ ‫אר‬ ָ‫נ‬ ,‫ארץ‬ ַ‫ס'ה‬ ‫ווי‬ ,‫אומגעזען‬ ,‫אמע‬ ַ‫ג‬ ‫אגלייטנדיקער‬ ַ‫ב‬ ‫אין‬ ,‫אנגען‬ ַ‫קל‬ ‫די‬ ‫און‬ ! ‫נע‬ – ‫וויל‬ ! ‫נע‬ – ‫וויל‬ .‫תהומען‬ ּ ‫און‬ ‫פנימער‬ ּ ‫זענען‬ ,‫ברים‬ ֿ‫ח‬ ‫און‬ ‫אסן‬ ַ‫ג‬ ‫זענען‬ .‫אמע‬ ַ‫מ‬ ‫אמען׃‬ ָ‫נ‬ ‫ײכטער‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫א‬ ַ ‫קלינגט‬ ‫אמען‬ ָ‫אנט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫און‬ ‫תהומען‬ ּ ‫צווישן‬ ! ‫א‬ ָ‫ד‬ ‫געביין‬ ‫איר‬ ‫אקסלען‬ ַ ‫די‬ ‫אויף‬ ‫ברענגען‬ ‫אנען‬ ָ‫ק‬ ‫אלט‬ ָ‫וו‬ ‫איך‬ ‫ווען‬ ,‫אוי‬ ,‫הר־ציון‬ ‫אין‬ ‫דימענט‬ ‫א‬ ַ ‫ווי‬ ‫אלט‬ ָ‫דעמ‬ ‫עס‬ ‫אלט‬ ָ‫וו‬ ‫איך‬ ‫אסט‬ ַ‫פ‬ ֿ‫ײנגע‬ ַ‫א‬ ... ‫א‬ ָ‫ד‬ ‫שטיין‬ ‫טרייסטנדיקן‬ ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫שורות‬ ‫די‬ ‫אט‬ ָ ‫ארשריבן‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫און‬ .‫יען‬ ִ‫קנ‬ ‫געקומען‬ ‫קינד‬ ‫ײן‬ ַ‫מ‬ ‫מיט‬ ,‫ארוועס‬ ָ‫ב‬ ,‫פל‬ ּ‫אמע־טעמ‬ ַ‫מ‬ ‫ארן‬ ַ‫פ‬ ֿ [302 .‫ז‬ ,2 .‫ב‬ ,(1963 ,‫אמיטעט‬ ָ‫בל־ק‬ ֿ‫יו‬ :‫ב‬ ֿ‫בי‬ ֿ‫א‬ ָ‫תל־‬ ּ) ‫ווערק‬ ‫אעטישע‬ ָ‫פ‬ ּ ‫סוצקעווער‬ ‫ברהם‬ ֿ‫א‬ ַ] ____________________________________________________________ 239 remember, recollect ‫אנט‬ ָ‫דערמ‬ ‫זיך‬ ‫אנען‬ ָ‫דערמ‬ memory ‫־ס‬ ‫דער‬ ,[‫ארן‬ ָ‫]זיק‬ ‫כרון‬ ּ‫ז‬ sundial ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫זונזייגער‬ desert [‫אריעס‬ ָ‫]מידב‬ ‫־יות‬ ‫דער‬/‫די‬ ,[‫]מידבער‬ ‫מידבר‬ shadow ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫אטן‬ ָ‫ש‬ hand/needle (clock/instrument) ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫ײזער‬ ַ‫װ‬ encircle with ‫ײזט‬ ַ‫געקר‬ ‫ײזן‬ ַ‫קר‬ show, demonstrate, manage ‫אװיזן‬ ַ‫ב‬ ‫ײזן‬ ַ‫אװ‬ ַ‫ב‬ occupy, inhabit ‫אװױנט‬ ַ‫ב‬ ‫אװױנען‬ ַ‫ב‬ unseen, unseeing ‫אומגעזען‬ vigilant ‫אכיק‬ ַ‫וו‬ always [‫אמיד‬ ָ‫]ט‬ ‫תמיד‬ ּ ring, sound ‫געקלונגען‬ ‫קלינגען‬ bell ‫גלעקער‬ ‫דער‬ ,‫אק‬ ָ‫גל‬ accompanying ‫אגלײטנדיק‬ ַ‫ב‬ scale, gamut, range ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫אמע‬ ַ‫ג‬ face ‫פענימער‬ ּ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,[‫אנים‬ ָ‫פ‬ ּ] ‫פנים‬ ּ abyss, precipice ‫־ען‬ ‫דער‬ ,[‫אם‬ ָ‫]טה‬ ‫תהום‬ ּ moist, damp, humid ‫ײכט‬ ַ‫פ‬ ֿ shoulder ‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫אקסל‬ ַ skeleton, remains ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫געבײן‬ set, mount (jewels) ‫אסט‬ ַ‫פ‬ ֿ‫ײנגע‬ ַ‫א‬ ‫אסן‬ ַ‫פ‬ ֿ‫ײנ‬ ַ‫א‬ Mt. Zion ‫דער‬ ,[‫יען‬ ִ‫אר־צ‬ ַ‫]ה‬ ‫הר־ציון‬ inscribe, write down ‫ארשריבן‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ײבן‬ ַ‫ארשר‬ ַ‫פ‬ ֿ line ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫]שורע‬ ‫שורה‬ console ‫געטרייסט‬ ‫טרייסטן‬ barefoot ‫ארוועס‬ ָ‫ב‬ kneel ‫געקניט‬ ‫יען‬ ִ‫קנ‬ ...

pdf

Back To Top

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. Without cookies your experience may not be seamless.