In lieu of an abstract, here is a brief excerpt of the content:

29 _____________________________________ [1] (1937‫־‬1896) ‫אק‬ ַ‫קולב‬ ‫משה‬ ‫אין‬ ‫געװען‬ ‫אלט‬ ָ‫דעמ‬ ‫איז‬ ‫אס‬ ָ‫װ‬ ,‫אן‬ ָ‫ארג‬ ַ‫סמ‬ ‫אין‬ ‫ארן‬ ָ‫געװ‬ ‫געבױרן‬ ‫איז‬ ‫אק‬ ַ‫קולב‬ ‫משה‬ ‫ארבעטערס‬ ַ‫ערד‬ ‫פחה‬ ּ‫מש‬ ‫א‬ ַ ‫אין‬ (‫ארוס‬ ַ‫)בעל‬ ‫אנד‬ ַ‫ײסרוסל‬ ַ‫װ‬ ‫אין‬ ‫איצטער‬ ,‫גובערניע‬ ‫װילנער‬ ‫ערשטער‬ ‫דער‬ ‫בעת‬ (.‫װילנע‬ ‫פון‬ ֿ ‫ײט‬ ַ‫װ‬ ‫ניט‬ ‫ב‬ ֿ‫ײשו‬ ִ ‫א‬ ‫פון‬ ֿ ‫אמט‬ ַ‫געשט‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫אמע‬ ַ‫מ‬ ‫ײן‬ ַ‫)ז‬ ‫אנגעהױבן‬ ָ ‫ער‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫אך‬ ָ‫דערנ‬ ‫אלד‬ ַ‫ב‬ ;‫לידער‬ ‫ישע‬ ִ‫העברע‬ ‫געשריבן‬ ‫אק‬ ַ‫קולב‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫װעלט־מלחמה‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,1920 ‫אין‬ ‫דערשינען‬ ‫איז‬ ,''‫''שירים‬ ,‫ײנס‬ ַ‫ז‬ ‫ביכל‬ ‫ערשטע‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ .‫ײדיש‬ ִ ‫אױף‬ ‫ײבן‬ ַ‫שר‬ ‫צו‬ ‫לערער‬ ‫א‬ ַ ‫װי‬ ‫ארבעט‬ ַ‫גע‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫ער‬ .‫װילנע‬ ‫קיין‬ ‫אריבערגעקליבן‬ ַ ‫זיך‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫ער‬ ‫װען‬ ‫אר‬ ָ‫י‬ ‫זעלביקע‬ ‫א‬ ַ ‫װי‬ ‫ארבעט‬ ַ‫גע‬ ‫אױך‬ ‫און‬ ‫אזיע‬ ַ‫אל־גימנ‬ ַ‫רע‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫פרט‬ ֿ‫ב‬ ,‫שולן‬ ‫ײדישע‬ ִ ‫װילנער‬ ‫די‬ ‫אין‬ .‫אגן‬ ַ‫ארל‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫װילנער‬ ‫עטלעכע‬ ‫אין‬ ‫ארױסגעגעבן‬ ַ ‫מען‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫װערק‬ ‫ײנע‬ ַ‫ז‬ .‫אטער‬ ַ‫טע‬ ‫אין‬ ‫אר‬ ָ‫רעזשיס‬ ‫אניסטישע‬ ָ‫פרעסי‬ ּ‫עקס‬ ‫די‬ ‫ו‬ ּ‫װ‬ ,‫בערלין‬ ‫אין‬ ‫געװױנט‬ ‫ער‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ 1923‫־‬1920 ‫ארן‬ ָ‫י‬ ‫די‬ ‫פון‬ ֿ ‫במשך‬ ‫קײן‬ ‫צוריקגעקומען‬ ‫ער‬ ‫איז‬ 1923 ‫אין‬ .‫געװען‬ ‫פיע‬ ּ‫מש‬ ‫ארק‬ ַ‫שט‬ ‫אים‬ ‫אױף‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫אװעגונג‬ ַ‫ב‬ ‫ער‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ 1928 ‫ביז‬ .‫אר‬ ַ‫לערער־סעמינ‬ ‫ײדישן‬ ִ ‫אינעם‬ ‫לערער‬ ‫א‬ ַ ‫ארן‬ ָ‫געװ‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫ו‬ ּ‫װ‬ ,‫װילנע‬ ‫אלער‬ ַ‫אצי‬ ָ‫ס‬ ‫און‬ ‫ײונג‬ ַ‫אנ‬ ַ‫ב‬ ‫קולטורעלער‬ ‫פון‬ ֿ ‫מלוכה‬ ‫דער‬ ‫אר‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אנד‬ ַ‫ארב‬ ַ‫פ‬ ֿ‫אטן־‬ ַ‫ר‬ ‫דעם‬ ‫אלטן‬ ַ‫געה‬ ‫דער‬ ‫אונטער‬ ‫ײבערס‬ ַ‫שר‬ ‫פע‬ ּ‫גרו‬ ‫מינסקער‬ ‫א‬ ַ ‫מיט‬ ‫ארבונדן‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫זיך‬ ‫ער‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ .‫גערעכטיקײט‬ .‫אריק‬ ַ‫כ‬ ‫איזי‬ ‫פון‬ ֿ ‫פט‬ ֿ‫א‬ ַ‫פירערש‬ ֿ ‫ארשײדענע‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אר‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אנץ‬ ַ‫אלער‬ ָ‫ט‬ ‫סך‬ ‫א‬ ַ ‫געװען‬ ‫אנד‬ ַ‫ארב‬ ַ‫פ‬ ֿ‫אטן־‬ ַ‫ר‬ ‫אין‬ ‫איז‬ ‫אנהײב‬ ָ ‫צום‬ ‫הגם‬ ‫אנטקעגנגעשטעלט‬ ַ ‫זיך‬ ‫אגיע‬ ָ‫אל‬ ָ‫אידע‬ ‫אװעטישע‬ ָ‫ס‬ ‫די‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ,‫שיטות‬ ‫קינסטלערישע‬ ,‫פערישע‬ ֿ‫א‬ ַ‫ש‬ ''‫אליזם‬ ַ‫רע‬ ‫אליסטלישן‬ ַ‫אצי‬ ָ‫''ס‬ ‫שטרענגן‬ ‫דעם‬ ‫אר‬ ָ‫נ‬ ‫און‬ ,‫הערעטיש‬ ‫װי‬ ‫אניזם‬ ָ‫פרעסי‬ ּ‫עקס‬ ‫דעם‬ ‫אװעטישער‬ ָ‫ס‬ ‫דער‬ ‫צו‬ ‫אסן‬ ַ‫פ‬ ּ‫צוצו‬ ‫זיך‬ ‫וװט‬ ּ‫פר‬ ּ‫גע‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫אק‬ ַ‫קולב‬ .‫אלערירט‬ ָ‫ט‬ ‫מען‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫ײטשישער‬ ַ‫ד‬ ‫דער‬ ‫װעגן‬ ‫דערצײלונגען‬ ‫אטירישע‬ ַ‫ס‬ ‫ײנע‬ ַ‫ז‬ ‫אין‬ ‫אזונדערש‬ ַ‫ב‬ ,‫אקסיע‬ ָ‫אד‬ ָ‫ארט‬ ָ ‫ײנע‬ ַ‫ז‬ .‫ארן‬ ָ‫געװ‬ ‫דערהרגעט‬ ‫און‬ ‫ארעסטירט‬ ַ 1937 ‫אין‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫פונדעסטװעגן‬ ֿ .‫אזיע‬ ַ‫בורזשו‬ ‫אר‬ ָ‫י‬ 16 ‫מיט‬ .‫לײענען‬ ‫אדער‬ ָ ‫פן‬ ֿ‫ארקױ‬ ַ‫פ‬ ֿ ,‫פובליקירן‬ ּ ‫ארט‬ ָ‫געט‬ ‫ניט‬ ‫שױן‬ ‫מען‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫װערק‬ ‫אלינס‬ ַ‫סט‬ ‫פון‬ ֿ ‫קרבן‬ ‫א‬ ַ ‫אר‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אררעכנט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אים‬ ‫און‬ ''‫אביליטירט‬ ַ‫''רעה‬ ‫אים‬ ‫מען‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫פעטער‬ ּ‫ש‬ ‫און‬ ‫לידער‬ ,‫אנען‬ ַ‫אמ‬ ָ‫ר‬ ,‫דערצײלונגען‬ ‫געשריבן‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫אק‬ ַ‫קולב‬ .''‫פערזענלעכקײט־קולט‬ ּ'' ‫ער‬ ‫אנען‬ ַ‫װ‬ ‫פון‬ ֿ – ‫אנד‬ ַ‫ל‬ ‫פן‬ ֿ‫אױ‬ ‫לעבן‬ ‫פונעם‬ ֿ ‫פיל‬ ֿ‫גע‬ ‫א‬ ַ ‫איבער‬ ‫ער‬ ‫גיט‬ ‫װערק‬ ‫ײנע‬ ַ‫ז‬ ‫אין‬ .‫פיעסעס‬ ּ ,‫מלחמה‬ ‫ו‬ ּ‫װ‬ ,‫אטלעבן‬ ָ‫שט‬ ‫פונעם‬ ֿ ‫פריר‬ ֿ‫אױ‬ ‫פונעם‬ ֿ ‫אױך‬ ‫און‬ – ‫געקומען‬ ‫אלײן‬ ַ ‫איז‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫אנדערשט‬ ַ‫איבערגע‬ ‫אנצן‬ ַ‫ג‬ ‫אין‬ ‫אבן‬ ָ‫ה‬ ‫אלוציע‬ ָ‫רעװ‬ ‫און‬ ‫אציע‬ ַ‫אליז‬ ַ‫אינדוסטרי‬ ‫חיים‬ ‫אױף‬ ‫געװען‬ ‫פיע‬ ּ‫מש‬ ‫ארק‬ ַ‫שט‬ ‫אזונדערש‬ ַ‫ב‬ ‫אט‬ ָ‫ה‬ ‫ער‬ .‫לעבן‬ ‫ײדישע‬ ִ ‫אנעלע‬ ָ‫אדיצי‬ ַ‫טר‬ .‫סוצקעװערן‬ ‫ברהם‬ ֿ‫א‬ ַ ‫און‬ ‫פן‬ ֿ‫אל‬ ָ‫װ‬ ‫לײזער‬ ,‫אדען‬ ַ‫גר‬ ____________________________________________________________ 189 then ‫אלט‬ ָ‫דעמ‬ Belorussia/Belarus ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫אנד‬ ַ‫ײסרוסל‬ ַ‫װ‬ farmer ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫ארבעטער‬ ַ‫ערד‬ come/descend from ‫אמט‬ ַ‫געשט‬ ‫אמען‬ ַ‫שט‬ Jewish settle- [‫וװים‬ ּ‫ײש‬ ִ ] ‫־ים‬ ‫דער‬ ,[‫ײשעװ‬ ִ ] ‫ב‬ ֿ‫ײשו‬ ִ ment, colony poem ‫־ים‬ ‫דער‬ ,‫שיר‬ appear, be published ‫דערשינען‬ ‫ײנען‬ ַ‫דערש‬ move (one’s ‫אריבערגעקליבן‬ ַ ‫זיך‬ ‫ײבן‬ ַ‫אריבערקל‬ ַ residence) in particular [‫אט‬ ַ‫פר‬ ֿ‫]בי‬ ‫פרט‬ ֿ‫ב‬ Yiddish-language secon-‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אזיע‬ ַ‫אל־גימנ‬ ַ‫רע‬ dary school in Vilne theater/film director ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אר‬ ָ‫רעזשיס‬ publish ‫ארױסגעגעבן‬ ַ ‫ארױסגעבן‬ ַ publishing house ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אג‬ ַ‫ארל‬ ַ‫פ‬ ֿ in the course of ‫פון‬ ֿ [‫]בעמעשעך‬ ‫במשך‬ movement ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫אװעגונג‬ ַ‫ב‬ influence ‫ײן‬ ַ‫ז‬ [‫יע‬ ִ‫פ‬ ּ‫אש‬ ַ‫]מ‬ ‫פיע‬ ּ‫מש‬ Jewish teachers’ college ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אר‬ ַ‫לערער־סעמינ‬ state ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫]מעלוכע‬ ‫מלוכה‬ renewal, renovation ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫ײונג‬ ַ‫אנ‬ ַ‫ב‬ justice ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫גערעכטיקייט‬ associate, link ‫ארבונדן‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ארבינדן‬ ַ‫פ‬ ֿ leadership ‫די‬ ,‫פט‬ ֿ‫א‬ ַ‫פירערש‬ ֿ although [‫אם‬ ַ‫אג‬ ַ‫]ה‬ ‫הגם‬ Soviet Union ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אנד‬ ַ‫ארב‬ ַ‫פ‬ ֿ‫אטן־‬ ַ‫ר‬ creative ‫פעריש‬ ֿ‫א‬ ַ‫ש‬ method, conception ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫]שיטע‬ ‫שיטה‬ heretical ‫הערעטיש‬ strict ‫שטרענג‬ attempt, try ‫וװט‬ ּ‫פר‬ ּ‫גע‬ ‫וװן‬ ּ‫פר‬ ּ accomodate oneself to ‫אסט‬ ַ‫פ‬ ּ‫צוגע‬ ‫זיך‬ ‫אסן‬ ַ‫פ‬ ּ‫צו‬ story ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫דערצײלונג‬ bourgeoisie ‫די‬ ,‫אזיע‬ ַ‫בורזשו‬ prison ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫פיסע‬ ֿ‫]ט‬ ‫פיסה‬ ֿ‫ת‬ ּ jail, imprison ‫פיסה‬ ֿ‫ת‬ ּ ‫אין‬ {‫ײנגעזעצט‬ ַ‫}א‬ ‫ײנזעצן‬ ַ‫א‬ slave labor ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫ארבעט‬ ַ‫פן־‬ ֿ‫א‬ ַ‫שקל‬ kill ‫דערהרגעט‬ [‫ארגענען‬ ַ‫]דערה‬ ‫דערהרגענען‬ count, reckon ‫אררעכנט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אררעכענען‬ ַ‫פ‬ ֿ victim [‫אנעס‬ ָ‫ארב‬ ָ‫]ק‬ ‫־ות‬ ‫דער‬ ,[‫ארבם‬ ָ‫]ק‬ ‫קרבן‬ novel ‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫אן‬ ַ‫אמ‬ ָ‫ר‬ play, drama ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫פיעסע‬ ּ communicate, transmit ‫איבערגעגעבן‬ ‫איבערגעבן‬ feeling, emotion ‫־ן‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫פיל‬ ֿ‫גע‬ stir, excitement ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫פריר‬ ֿ‫אוי‬ transform ‫אנדערשט‬ ַ‫איבערגע‬ ‫אנדערשן‬ ַ‫איבער‬ ____________________________________________________________ [4] ‫װילנע‬ 1 .‫טלית‬ ‫א‬ ַ ‫אין‬ ‫ארומעט‬ ַ ‫װער‬ ‫גײט‬ ‫מױערן‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ‫אױף‬ .‫אױף‬ ‫טרױעריקער‬ ‫א‬ ַ ‫אלײן‬ ַ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫אט‬ ָ‫שט‬ ‫איבערן‬ ‫אכט‬ ַ‫נ‬ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ‫קלױזן‬ ‫און‬ ‫פן‬ ֿ‫דורכהױ‬ ‫ארע‬ ַ‫ש‬ ‫פון‬ ֿ ‫אדערן‬ ָ ‫אלטע‬ ַ ‫די‬ ‫ארכט׃‬ ָ‫ה‬ ‫ער‬ .‫שטױביקע‬ ‫א‬ ַ ‫ארץ‬ ַ‫ה‬ ‫הײזעריקע‬ ‫א‬ ַ ‫װי‬ ,‫קלינגען‬ ,‫אכן‬ ַ‫װ‬ ;‫ײזן‬ ַ‫א‬ ‫און‬ ‫לײם‬ ‫פון‬ ֿ ‫אױסגעלײגט‬ ‫תהילים‬ ּ ‫א‬ ַ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ,‫אנט‬ ַ‫װ‬ – ‫יעדע‬ ‫ניגון‬ ‫א‬ ַ ,‫שטײן‬ ‫איעדער‬ ַ ‫איז‬ ‫פילה‬ ֿ‫ת‬ ּ ‫א‬ ַ ,‫קבלה‬ ‫פון‬ ֿ ‫געסלעך‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ‫אין‬ ‫פ‬ ּ‫א‬ ָ‫אר‬ ַ ‫רינט‬ ‫בנה‬ ֿ‫ל‬ ‫די‬ ‫װען‬ .‫אכט‬ ַ‫פר‬ ּ ‫אלטע‬ ַ‫מיאוס־ק‬ ‫און‬ ‫אקעטע‬ ַ‫נ‬ ‫די‬ ‫ארױס‬ ַ ‫ס'בלײכט‬ ‫און‬ ‫בעסער‬ ‫פע‬ ֿ‫טי‬ ‫פון‬ ֿ ‫פרײד‬ ֿ ‫די‬ – ‫טרױער‬ ‫איז‬ ‫פרײד‬ ֿ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ,‫לװיות‬ ‫די‬ ‫ײנען‬ ַ‫ז‬ ‫בים‬ ֿ‫יום־טו‬ ,‫פעליע‬ ּ‫א‬ ַ‫ק‬ ‫אין‬ ,‫ארעמקײט‬ ָ ‫ײכטנדיקע‬ ַ‫ל‬ ,‫ארע‬ ָ‫קל‬ ‫די‬ – ‫טרײסט‬ ‫און‬ .‫אט‬ ָ‫שט‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ֿ ‫אגן‬ ָ‫ר‬ ‫די‬ ‫אױף‬ ‫פלען‬ ּ‫זומער־נע‬ ‫שטילע‬ ‫װי‬ ,‫ליטע‬ ‫אין‬ ‫אסט‬ ַ‫פ‬ ֿ‫ײנגע‬ ַ‫א‬ ‫קמיע‬ ‫טונקעלע‬ ‫א‬ ַ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ;‫ײעס‬ ַ‫ליש‬ ‫מיט‬ ‫און‬ ‫אך‬ ָ‫מ‬ ‫מיט‬ ‫ארום‬ ַ ‫אלט‬ ַ ‫און‬ ‫גרױ‬ ‫ארשריבן‬ ַ‫פ‬ ֿ ,‫אנט‬ ַ‫װ‬ ‫יעדע‬ – ‫ארמעט‬ ַ‫פ‬ ּ ‫א‬ ַ ,‫שטײן‬ ‫איעדער‬ ַ ‫איז‬ ‫פר‬ ֿ‫ס‬ ‫א‬ ַ ,‫אכט‬ ַ‫נ‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫פנט‬ ֿ‫פגעע‬ ֿ‫אױ‬ ‫און‬ ‫סודותדיק‬ ‫צעבלעטערט‬ – ,‫ארענער‬ ָ‫פר‬ ֿ‫גע‬ ‫א‬ ַ ‫אסער־טרעגער‬ ַ‫װ‬ ‫א‬ ַ ,‫שול‬ ‫אלטער‬ ַ ‫דער‬ ‫אױף‬ ‫װען‬ .‫שטערן‬ ‫די‬ ‫צײלט‬ ‫און‬ ‫שטײט‬ –,‫אשערט‬ ַ‫ארק‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫בערדעלע‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ 2 ;‫אױף‬ ‫טרױעריקער‬ ‫א‬ ַ ‫אלײן‬ ַ ‫איך‬ ‫בין‬ ‫אט‬ ָ‫שט‬ ‫איבערן‬ ‫אכט‬ ַ‫נ‬ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ,‫אטעס‬ ַ‫שמ‬ ‫פעס‬ ּ‫קו‬ – ‫ײזער‬ ַ‫ה‬ ‫די‬ ‫גליװערן‬ ‫עס‬ .‫אנג‬ ַ‫קל‬ ‫קײן‬ ‫א‬ ָ‫ניט‬ – ,‫אטערט‬ ַ‫פל‬ ֿ ‫און‬ ‫פט‬ ֿ‫טרי‬ ‫ליכטל‬ ‫בדיקע‬ ֿ‫חל‬ ‫א‬ ַ ‫הױך‬ ‫ערגעץ‬ ‫אר‬ ָ‫נ‬ ,‫בױדעם‬ ‫אין‬ ‫ײנגעװעבט‬ ַ‫א‬ ‫בעל־מקובל‬ ‫א‬ ַ ‫זיצט‬ ‫עס‬ ‫לעבן׃‬ ‫ײן‬ ַ‫ז‬ ‫פון‬ ֿ ‫אדעם‬ ָ‫פ‬ ֿ ‫גרױען‬ ‫דעם‬ ‫ציט‬ ‫און‬ ,‫פין‬ ּ‫ש‬ ‫א‬ ַ ‫װי‬ ,‫פוסטעניש‬ ּ ‫אלטער‬ ַ‫ק‬ ,‫ײטער‬ ַ‫װ‬ ‫אין‬ ‫ארום‬ ַ ‫אן‬ ַ‫אר‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫װער‬ ‫איז‬ – ?‫געשרײען‬ ‫ארענע‬ ָ‫ארל‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫די‬ ‫הערן‬ ,‫ארטױבטע‬ ַ‫פ‬ ֿ ,‫מיר‬ ‫אס‬ ָ‫װ‬ ‫טונקלקײט‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫יק‬ ִ‫ײ‬ ַ‫בל‬ ‫רזיאל‬ ‫אים‬ ‫אר‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ס'שטײט‬ ‫און‬ ,‫אכענע‬ ָ‫פגעקר‬ ּ‫א‬ ָ ‫פליגלען‬ ֿ ‫ארמעטענע‬ ַ‫פ‬ ּ ,‫אלטע‬ ַ ‫מיט‬ ‫פינװעבס׃‬ ּ‫ש‬ ‫און‬ ‫אמד‬ ַ‫ז‬ ‫מיט‬ ‫פילט‬ ֿ‫אנגע‬ ָ ‫גריבער‬ – ‫אױגן‬ ‫און‬ ... !‫אן‬ ַ‫אר‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫מער‬ ‫ארניט‬ ָ‫ג‬ ‫שױן‬ ‫איז‬ ‫טרױער‬ ‫חוץ‬ .‫א‬ ָ‫ניט‬ – ‫ארשטײנערט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ײד‬ ִ ‫גרינער‬ ‫דער‬ ‫ארכט‬ ָ‫ה‬ ‫עס‬ .‫פט‬ ֿ‫טרי‬ ‫ליכטל‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫אױגנלעכער‬ ‫מלאכס‬ ‫פון‬ ֿ ‫פינסטערניש‬ ֿ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫זײגט‬ ‫און‬ ‫לונגען‬ ‫די‬ – ‫פ‬ ּ‫א‬ ָ ‫עטעמט‬ ‫בױדעם‬ ‫איבער‬ ‫בױדעם‬ ‫און‬ .‫בערג‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫דרעמלט‬ ‫אס‬ ָ‫װ‬ ,‫פעניש‬ ֿ‫אשע‬ ַ‫ב‬ ‫ארביקער‬ ָ‫ה‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ֿ ,‫בעל־מקובל‬ ‫א‬ ַ ‫פון‬ ֿ ‫חלום‬ ‫א‬ ַ ,‫אט‬ ָ‫שט‬ ,‫ביסטו‬ ‫פשר‬ ֿ‫א‬ ,‫א‬ ָ .‫יעסיען‬ ‫אנהײב‬ ָ ‫פינװעבס‬ ּ‫ש‬ ‫װי‬ ,‫װעלט‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫גרױע‬ ‫א‬ ַ ‫שװעבט‬ ‫אס‬ ָ‫װ‬ 3 ,‫ײזן‬ ַ‫א‬ ‫און‬ ‫לײם‬ ‫פון‬ ֿ ‫אױסגעלײגט‬ ‫תהילים‬ ּ ‫א‬ ַ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫אכענע׃‬ ָ‫פגעקר‬ ּ‫א‬ ָ ‫אנדזשען‬ ָ‫בל‬ ,‫אגלען‬ ָ‫װ‬ ‫אותיות‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ‫און‬ ;‫ברױט‬ ‫לעבלעך‬ ‫די‬ ‫װי‬ ,‫ײבער‬ ַ‫װ‬ ,‫העלצער‬ ‫די‬ ‫װי‬ ,‫פע‬ ֿ‫ײ‬ ַ‫שט‬ ‫ײדן‬ ִ ,‫אמערטע‬ ַ‫אױסגעה‬ ‫פלײצעס‬ ּ ‫די‬ ,‫בערד‬ ‫סודותדיקע‬ ,‫אלטע‬ ַ‫ק‬ – ‫ײך‬ ַ‫ט‬ ‫א‬ ַ ‫אין‬ ‫פלעך‬ ֿ‫שי‬ ‫די‬ ‫װי‬ ,‫אנגע‬ ַ‫ל‬ ,‫אקלענדיקע‬ ַ‫װ‬ ‫אױגן‬ ‫און‬ ‫אכט‬ ַ‫נ‬ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ‫פעט‬ ּ‫ש‬ ‫הערינג‬ ‫זילבערדיקן‬ ‫א‬ ַ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ‫ײדן‬ ִ ... ‫זינדיקן‬ ‫מיר‬ ,‫זינדיקן‬ ‫מיר‬ ,‫אט‬ ָ‫ג‬ ,‫א‬ ָ ‫על־חטא׃‬ ‫זיך‬ ‫אגן‬ ָ‫של‬ – ‫אצט‬ ָ‫גל‬ ‫ײבלעך‬ ַ‫ש‬ ‫די‬ ‫אדורך‬ ַ ,‫אױג‬ ‫ײס‬ ַ‫װ‬ ‫א‬ ַ ‫װי‬ ,‫בנה‬ ֿ‫ל‬ ‫די‬ ‫און‬ ,‫שטריק‬ ‫איבער‬ ‫אנגען‬ ַ‫אנגעה‬ ָ ‫אטעס‬ ַ‫שמ‬ ‫זיך‬ ‫זילבערן‬ ‫ארט‬ ָ‫ד‬ 190 ,‫װערעם‬ ‫גליטשעװדיקע‬ ,‫געלע‬ – ‫בעטן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫קינדער‬ ‫די‬ – – – ‫ברעטער‬ ‫די‬ ‫װי‬ ,‫ײבער‬ ַ‫ל‬ ‫מיט‬ ‫אן‬ ָ‫אױסגעט‬ ‫שױן‬ ‫אלב‬ ַ‫ה‬ ‫מױדן‬ ‫און‬ ;‫ײדן‬ ִ ‫כמורנע‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ‫ײנען‬ ַ‫ז‬ ‫אסן‬ ַ‫ג‬ ‫די‬ ‫װי‬ ,‫אלע‬ ָ‫שמ‬ ,‫שול־הױף‬ ‫פון‬ ֿ ‫װענט‬ ‫גליװערדיקע‬ ,‫ברײטע‬ ‫די‬ ‫װי‬ ,‫שטערנס‬ ‫שטומע‬ .‫בות‬ ֿ‫חור‬ ‫ײנע‬ ַ‫ד‬ ‫איבער‬ ‫דעכער‬ ‫װי‬ ,‫אכיקע‬ ָ‫מ‬ ‫ברעמען‬ ‫און‬ ,‫פעלדער‬ ֿ ‫די‬ ‫אױף‬ ‫אנגעשריבן‬ ָ ‫תהילים‬ ּ ‫א‬ ַ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ,‫בנה‬ ֿ‫ל‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ֿ ‫ײן‬ ַ‫ש‬ ‫ײם‬ ַ‫ב‬ ‫דיר‬ ‫פון‬ ֿ ‫איך‬ ‫זינג‬ ‫אב‬ ָ‫ר‬ ‫א‬ ַ ‫װי‬ ‫און‬ .‫ליטע‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫אנגען‬ ַ‫פגעג‬ ֿ‫אױ‬ ‫ניט‬ ‫זון‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫אל‬ ָ‫מ‬ ‫קײן‬ ‫ײל‬ ַ‫װ‬ 4 ‫בעסער‬ ‫פע‬ ֿ‫טי‬ ‫פון‬ ֿ ‫פרײד‬ ֿ ‫די‬ – ‫טרױער‬ ‫איז‬ ‫פרײד‬ ֿ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ .‫פרילינג‬ ֿ ‫שטילער‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ‫איז‬ ‫ארצער‬ ַ‫שװ‬ ‫א‬ ַ ,‫פעליע‬ ּ‫א‬ ַ‫ק‬ ‫אין‬ ;‫װענט‬ ‫די‬ ‫פון‬ ֿ ‫גרעזער‬ ,‫מױער‬ ‫פונ'ם‬ ֿ ‫אקסן‬ ַ‫װ‬ ‫בײמלעך‬ ‫בױם‬ ‫אלטן‬ ַ ‫פונ'ם‬ ֿ ‫פן‬ ֿ‫א‬ ָ‫ארשל‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫קריכט‬ ‫יעכץ‬ ִ‫בל‬ ‫גרױע‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫ערד‬ ‫דער‬ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ‫שױן‬ ‫פעװע‬ ּ‫א‬ ָ‫קר‬ ‫אלטע‬ ַ‫ק‬ ‫די‬ ‫שטײט‬ ‫אטיק‬ ָ‫בל‬ ‫און‬ .‫נעץ‬ ‫אין‬ ‫װענט‬ ‫גליװערדיקע‬ ‫אײביק‬ ‫און‬ ‫קױט‬ ‫אר‬ ָ‫נ‬ ,‫אך‬ ַ‫ד‬ ‫און‬ ‫שטײן‬ ‫טרוקן‬ ‫א‬ ַ ‫טוט‬ ‫װינטל‬ ‫א‬ ַ ,‫אכט‬ ַ‫נ‬ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ‫פט‬ ֿ‫ס'טרע‬ ‫און‬ ‫ײן‬ ַ‫בנה־ש‬ ֿ‫ל‬ ‫און‬ ‫אסער‬ ַ‫פן־װ‬ ּ‫א‬ ָ‫טר‬ ‫פון‬ ֿ ‫אלט‬ ַ‫געשט‬ ‫א‬ ַ ‫און‬ – ‫ארחלומט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ציטערדיק‬ ‫און‬ ‫זילבערלעך‬ ‫אסן‬ ַ‫ג‬ ‫די‬ ‫דורך‬ ‫ײכט‬ ַ‫של‬ ,‫פגעהױבן‬ ֿ‫אױ‬ ‫זיך‬ ‫פלדיק‬ ּ‫נע‬ ‫און‬ ‫קיל‬ ‫װיליע‬ ‫די‬ ‫אט‬ ָ‫ס'ה‬ ,‫הענט‬ ‫אסערדיקע‬ ַ‫װ‬ ,‫אנגע‬ ַ‫ל‬ ‫מיט‬ ,‫אקעט־הױל‬ ַ‫נ‬ ‫און‬ ,‫פריש‬ ֿ ‫און‬ ,‫אױסגעקרימט‬ ‫קוקן‬ ‫ײבלעך‬ ַ‫ש‬ ‫בלינדע‬ ‫די‬ .‫אט‬ ָ‫שט‬ ‫אין‬ ‫ײן‬ ַ‫אר‬ ַ .‫מױערן‬ ‫די‬ ‫אױף‬ ‫פן‬ ֿ‫אר‬ ָ‫איבערגעװ‬ ‫רונד‬ ‫בריקלעך‬ ‫די‬ ‫פ‬ ּ‫א‬ ָ‫ק‬ ‫דעם‬ ‫ארױסשטעקן‬ ַ ,‫טיר‬ ‫א‬ ַ ‫פענען‬ ֿ‫ע‬ ‫ניט‬ ‫װעט‬ ‫קײנער‬ ,‫א‬ ָ .‫אקעטקײט‬ ַ‫נ‬ ‫בלױער‬ ,‫דינער‬ ‫איר‬ ‫אין‬ ‫װיליע‬ ‫דער‬ ‫צו‬ ,‫בערד‬ ‫מיט‬ ‫מױערן‬ ‫די‬ ,‫ארום‬ ַ ‫בערג‬ ‫די‬ ‫װי‬ ,‫שטױנען‬ ‫עס‬ – – – ‫שטיל‬ ‫און‬ ,‫שטיל‬ ‫און‬ 5 ,‫ליטע‬ ‫אין‬ ‫אסט‬ ַ‫פ‬ ֿ‫ײנגע‬ ַ‫א‬ ‫קמיע‬ ‫טונקעלע‬ ‫א‬ ַ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫גרונט׃‬ ‫יקן‬ ִ‫אומרו‬ ‫ײן‬ ַ‫ד‬ ‫אין‬ ‫אלטן‬ ַ‫געשט‬ ‫קױם‬ ‫יען‬ ִ‫ס'טל‬ ‫און‬ ,‫ליכט‬ ‫ײטער‬ ַ‫װ‬ ‫פון‬ ֿ ‫גאונים‬ ‫אנקע‬ ַ‫בל‬ ,‫ײסע‬ ַ‫װ‬ ‫די‬ ;‫מי‬ ‫פון‬ ֿ ‫פענע‬ ֿ‫אױסגעשלי‬ ,‫ארטע‬ ַ‫ה‬ ,‫אלע‬ ָ‫שמ‬ ‫בײנער‬ ‫מיט‬ ;‫בונדיסט‬ ‫אלענעם‬ ָ‫שט‬ ‫פונ'ם‬ ֿ ‫העמדל‬ ‫רױטע‬ ,‫הײסע‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫אן‬ ָ‫בערגלס‬ ‫גרױען‬ ‫ײם‬ ַ‫ב‬ ‫זיצנדיק‬ ‫תלמיד‬ ּ ‫בלױער‬ ‫דער‬ ‫דעמבנבלעטער‬ ‫פון‬ ֿ ‫אנץ‬ ַ‫קר‬ ‫אסטער‬ ָ‫פר‬ ּ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫ײדיש‬ ִ ‫און‬ .‫אט‬ ָ‫שט‬ ‫פון‬ ֿ ‫אכיקע‬ ָ‫הײליק־װ‬ ‫די‬ ‫אנגען‬ ַ‫ײנג‬ ַ‫אר‬ ַ ‫די‬ ‫אױף‬ – ‫פענצטער‬ ֿ ‫די‬ ‫אין‬ ‫פינקלט‬ ֿ ‫אס‬ ָ‫װ‬ ,‫ליכט‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫איז‬ ‫ײדיש‬ ִ ‫גרױע‬ ‫אס‬ ַ‫ד‬ ,‫אונטערװעגס‬ ‫ברונעם‬ ‫אלטן‬ ַ ‫אן‬ ַ ‫ײ‬ ַ‫ב‬ ‫גײער‬ ‫א‬ ַ ‫װי‬ ,‫א‬ ָ .‫ײדיש‬ ִ ‫פון‬ ֿ ‫שטים‬ ‫רױע‬ ‫די‬ ‫ארך‬ ָ‫ה‬ ‫און‬ ‫א‬ ָ‫ד‬ ‫איך‬ ‫זיץ‬ 191 ?‫גלידער‬ ‫ײנע‬ ַ‫מ‬ ‫אין‬ ‫בלוט‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫ארק‬ ַ‫שט‬ ‫אזױ‬ ַ ‫עס‬ ‫רױשט‬ ‫פשר‬ ֿ‫א‬ ‫און‬ ,‫װעלט‬ ‫דער‬ ‫צו‬ ‫טירן‬ ‫אלע‬ ָ‫שמ‬ ‫טױזנט‬ ‫די‬ !‫אט‬ ָ‫שט‬ ‫די‬ ‫בין‬ ‫איך‬ .‫בלױ‬ ‫אלטן‬ ַ‫אטיק־ק‬ ָ‫בל‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫דעכער‬ ‫איבער‬ ‫דעכער‬ ‫די‬ ‫װענט‬ ‫די‬ ‫הונגעריק‬ ‫א‬ ָ‫ד‬ ‫לעקט‬ ‫אס‬ ָ‫װ‬ ,‫אם‬ ַ‫פל‬ ֿ ‫ארצער‬ ַ‫שװ‬ ‫דער‬ ‫בין‬ ‫איך‬ .‫פרעמד‬ ֿ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫אק‬ ַ‫ליטװ‬ ‫פון‬ ֿ ‫אױג‬ ‫פן‬ ֿ‫אר‬ ַ‫ײדיק־ש‬ ַ‫שנ‬ ‫אין‬ ‫גליט‬ ‫און‬ !‫אט‬ ָ‫שט‬ ‫די‬ ‫בין‬ ‫איך‬ !‫אם‬ ַ‫פל‬ ֿ ‫ארצער‬ ַ‫שװ‬ ‫דער‬ ‫בין‬ ‫איך‬ !‫גרױ‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ‫בין‬ ‫איך‬ 6 – ,‫ארענער‬ ָ‫פר‬ ֿ‫גע‬ ‫א‬ ַ ‫אסער־טרעגער‬ ַ‫װ‬ ‫א‬ ַ ‫שול‬ ‫אלטער‬ ַ ‫דער‬ ‫אױף‬ ‫און‬ .‫שטערן‬ ‫די‬ ‫צײלט‬ ‫און‬ ‫שטײט‬ – ‫אשערט‬ ַ‫ארק‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫בערדעלע‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ 192 [53‫־‬50 ,(1976 ,‫א‬ ָ‫ײװ‬ ִ :‫ײרעס‬ ַ‫א‬ ‫אס‬ ָ‫)בוענ‬ ‫שריפטן‬ ‫אױסקעקליבענע‬ ‫אין‬ ,''‫''װילנע‬ ,‫אק‬ ַ‫קולב‬ ‫]משה‬ ____________________________________________________________ 193 exterior wall ‫־ן‬ ‫די‬/‫דער‬ ,‫מויער‬ someone ‫עמעצער‬ = ‫ווער‬ prayer shawl [‫אלײסים‬ ַ‫]ט‬ ‫־ים‬ ‫דער‬ ,[‫אלעס‬ ַ‫]ט‬ ‫טלית‬ hear, obey ‫ארכט‬ ָ‫געה‬ ‫ארכן‬ ָ‫ה‬ vein, vessel ‫־ן‬ ‫דער‬/‫די‬ ,‫אדער‬ ָ grey ‫אר‬ ַ‫ש‬ passageway-courtyard ‫הײף‬/‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫דורכהױף‬ small (guild) synagogue ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫קלױז‬ guard, watch ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫אכן‬ ַ‫וו‬ sound, ring ‫געקלונגען‬ ‫קלינגען‬ hoarse ‫הײזעריק‬ dusty ‫שטויביק‬ Psalm ‫דער‬ ,[‫]טילים‬ ‫תהילים‬ ּ arrange, spread, interpret ‫אױסגעלײגט‬ ‫אױסלײגן‬ clay ‫אס‬ ָ‫ד‬/‫די‬ ,‫ליים‬ iron ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫ײזן‬ ַ‫א‬ each ‫יעדער‬ = ‫איעדער‬ ַ prayer ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫פילע‬ ֿ‫]ט‬ ‫פילה‬ ֿ‫ת‬ ּ melody, tune [‫]ניגונים‬ ‫־ים‬ ‫דער‬ ,[‫]ניגן‬ ‫ניגון‬ moon ‫די‬ ,[‫אנע‬ ָ‫]לעוו‬ ‫בנה‬ ֿ‫ל‬ run down ‫פגערונען‬ ּ‫א‬ ָ‫אר‬ ַ * ‫פרינען‬ ּ‫א‬ ָ‫אר‬ ַ Cabbalah ‫די‬ ,[‫אלע‬ ָ‫אב‬ ַ‫]ק‬ ‫קבלה‬ bleach out ‫ארױסגעבלײכט‬ ַ ‫ארויסבלײכן‬ ַ naked ‫אקעט‬ ַ‫נ‬ ugly [‫]מיעס‬ ‫מיאוס‬ splendor ‫די‬ ,‫אכט‬ ַ‫פר‬ ּ bass ‫בעסער‬ ‫דער‬ ,‫אס‬ ַ‫ב‬ band ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫פעליע‬ ּ‫א‬ ַ‫ק‬ funeral ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫ײע‬ ַ‫]לעוו‬ ‫לוויה‬ consolation ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫טרייסט‬ glow, radiate ‫ײכט‬ ַ‫געל‬ ‫ײכטן‬ ַ‫ל‬ fog, mist ‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫פל‬ ּ‫נע‬ corner ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אג‬ ָ‫ר‬ amulet, charm ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫אמייע‬ ַ‫]ק‬ ‫קמיע‬ set (e.g. a jewel) ‫אסט‬ ַ‫פ‬ ֿ‫ײנגע‬ ַ‫א‬ ‫אסן‬ ַ‫פ‬ ֿ‫ײנ‬ ַ‫א‬ write down, record, inscribe ‫ארשריבן‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ײבן‬ ַ‫ארשר‬ ַ‫פ‬ ֿ moss ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אך‬ ָ‫מ‬ lichen ‫־עס‬/‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫ײ‬ ַ‫ליש‬ parchment ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫ארמעט‬ ַ‫פ‬ ּ page through ‫צעבלעטערט‬ ‫צעבלעטערן‬ secretly, mysteriously ‫סודותדיק‬ open up ‫פנט‬ ֿ‫פגעע‬ ֿ‫אוי‬ ‫פענען‬ ֿ‫פע‬ ֿ‫אוי‬ freeze ‫ארען‬ ָ‫פר‬ ֿ‫גע‬/‫פרױרן‬ ֿ‫גע‬ ‫פרירן‬ ֿ tuck/roll up ‫אשערט‬ ַ‫ארק‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫אשערן‬ ַ‫ארק‬ ַ‫פ‬ ֿ sound ‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫אנג‬ ַ‫קל‬ become numb/rigid ‫געגליווערט‬ ‫גליווערן‬ pile, heap ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫פע‬ ּ‫קו‬ rag ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫אטע‬ ַ‫שמ‬ greasy [‫]כיילעוודיק‬ ‫בדיק‬ ֿ‫חל‬ drip ‫פט‬ ֿ‫געטרי‬ ‫פן‬ ֿ‫טרי‬ wave, flutter ‫אטערט‬ ַ‫פל‬ ֿ‫גע‬ ‫אטערן‬ ַ‫פל‬ ֿ ‫בעלי־מקובלים‬ ‫דער‬ ,[‫אל־מעקובל‬ ַ‫]ב‬ ‫בעל־מקובל‬ cabbalist [‫אלים‬ ָ‫אלע־מעקוב‬ ַ‫]ב‬ wrap up, truss up ‫ײנגעוועבט‬ ַ‫א‬ ‫ײנוועבן‬ ַ‫א‬ attic ‫בײדעמער‬/‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫בוידעם‬ thread ‫פעדעם‬ ֿ ‫דער‬ ,‫אדעם‬ ָ‫פ‬ ֿ wasteland ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫פוסטעניש‬ ּ deafen, daze ‫ארטױבט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ארטויבן‬ ַ‫פ‬ ֿ scream, yell ‫־ען‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫געשרײ‬ leaden ‫יק‬ ִ‫ײ‬ ַ‫בל‬ peel/wear off, fade ‫אכן‬ ָ‫פגעקר‬ ּ‫א‬ ָ * ‫פקריכן‬ ּ‫א‬ ָ pit, grave ‫גריבער‬ ‫די‬/‫דער‬ ,‫גרוב‬ sand ‫זעמד‬/‫־ן‬ ‫דער‬/‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫אמד‬ ַ‫ז‬ except, beyond ‫חוץ‬ turn to stone ‫ארשטיינערט‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫ארשטיינערן‬ ַ‫פ‬ ֿ suck ‫געזייגט‬ ‫זייגן‬ darkness ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫פינצטערניש‬ ֿ = ‫פינסטערניש‬ ֿ angel [‫אכים‬ ָ‫אל‬ ַ‫]מ‬ ‫־ים‬ ‫דער‬ ,[‫אלעך‬ ַ‫]מ‬ ‫מלאך‬ eye socket ‫אויגנלעכער‬ ‫דער‬/‫די‬ ,‫אך‬ ָ‫אויגנל‬ sigh with relief ‫אטעמט‬ ָ‫פגע‬ ּ‫א‬ ָ ‫אטעמען‬ ָ‫פ‬ ּ‫א‬ ָ = ‫פעטעמען‬ ּ‫א‬ ָ lung ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫לונג‬ hump-backed ‫ארביק‬ ָ‫ה‬ creature ‫־ן‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫פעניש‬ ֿ‫אשע‬ ַ‫ב‬ nap, doze ‫געדרעמלט‬ ‫דרעמלען‬ dream [‫אלוימעס‬ ַ‫]כ‬ ‫־ות‬ ‫דער‬ ,[‫אלעם‬ ָ‫]כ‬ ‫חלום‬ hover, float ‫געשוועבט‬ ‫שוועבן‬ autumn ‫־ס‬ ‫דער‬ ,‫אסיען‬ ָ = ‫יעסיען‬ letter [‫]אױסיעס‬ ‫אותיות‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬/‫דער‬ ,[‫אס‬ ָ] ‫אות‬ wander ‫אגלט‬ ָ‫געוו‬ ‫אגלען‬ ָ‫וו‬ stray, ramble, be lost ‫אדזשעט‬ ָ‫געבל‬ ‫אנדזשען‬ ָ‫בל‬ stiff ‫ײף‬ ַ‫שט‬ block of wood ‫העלצער‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫אלץ‬ ָ‫ה‬ loaf ‫־עך‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫לעבל‬ shoulder ‫־ס‬ ‫די‬ ,‫פלײצע‬ ּ shake, wobble ‫אקלט‬ ַ‫געוו‬ ‫אקלען‬ ַ‫וו‬ repent [‫אלכעט‬ ַ] ‫תא‬ ּ‫על־ח‬ ‫זיך‬ {‫אגן‬ ָ‫}געשל‬ ‫אגן‬ ָ‫של‬ sin ‫געזינדיקט‬ ‫זינדיקן‬ stare ‫אצט‬ ָ‫געגל‬ ‫אצן‬ ָ‫גל‬ small window panes ‫־עך‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫ײבל‬ ַ‫ש‬ rope, line – ‫די‬/‫דער‬ ,‫שטריק‬ slippery ‫גליטשעוודיק‬ worm ‫ווערעם‬ ‫דער‬ ,‫ארעם‬ ָ‫וו‬ maiden ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫מויד‬ body ‫־ער‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫ײב‬ ַ‫ל‬ board ‫־ער‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬/‫די‬ ,‫ברעט‬ narrow, slender, thin ‫אל‬ ָ‫שמ‬ gloomy, dreary ‫ארנע‬ ַ‫כמ‬ = ‫כמורנע‬ (eye)brow ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫ברעם‬ ruin ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫]כורווע‬ ‫בה‬ ֿ‫חור‬ bloom, blossom ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫יעכץ‬ ִ‫בל‬ sleepily ‫פן‬ ֿ‫א‬ ָ‫ארשל‬ ַ‫פ‬ ֿ muddy, filthy ‫אטיק‬ ָ‫בל‬ nettle ‫די‬ ,‫פעווע‬ ּ‫א‬ ָ‫קר‬ dirty, mud, filth ‫דער‬/‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫קױט‬ wetness, moisture ‫די‬ ,‫נעץ‬ happen, meet ‫פן‬ ֿ‫א‬ ָ‫געטר‬ ‫פן‬ ֿ‫טרע‬ shape, figure, image ‫־ן‬ ‫די‬/‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫אלט‬ ַ‫געשט‬ slink, sneak ‫געשלײכט‬ (‫)זיך‬ ‫ײכן‬ ַ‫של‬ trembling ‫ציטערדיק‬ dream(il)y [‫אלעמט‬ ָ‫ארכ‬ ַ‫פ‬ ֿ] ‫ארחלומט‬ ַ‫פ‬ ֿ Neris River (in Vilne) ‫די‬ ,‫װיליע‬ 194 rise up ‫פגעהויבן‬ ֿ‫אוי‬ ‫זיך‬ ‫פהייבן‬ ֿ‫אוי‬ pure ‫הויל‬ twist, warp ‫אויסגעקרימט‬ ‫אויסקרימען‬ throw over ‫פן‬ ֿ‫אר‬ ָ‫איבערגעוו‬ ‫פן‬ ֿ‫אר‬ ַ‫איבערוו‬ poke out, stretch out ‫ארויסגעשטעקט‬ ַ ‫ארויסשטעקן‬ ַ thin ‫דין‬ be amazed ‫געשטוינט‬ ‫שטוינען‬ smolder, glow ‫יעט‬ ִ‫געטל‬ ‫יען‬ ִ‫טל‬ uneasy, troubled, restless ‫יק‬ ִ‫אומרו‬ glossy, shiny ‫אנק‬ ַ‫בל‬ genius [‫]געױנים‬ ‫גאונים‬ ‫דער‬ ,[‫אען‬ ָ‫]ג‬ ‫און‬ ָ‫ג‬ polish, rub ‫פן‬ ֿ‫אויסגעשלי‬ ‫פן‬ ֿ‫ײ‬ ַ‫אויסשל‬ trouble, toil ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫מי‬ of steel ‫אלן‬ ָ‫שט‬ common, ordinary ‫אסט‬ ָ‫פר‬ ּ wreath ‫קרענץ‬/‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אנץ‬ ַ‫קר‬ oak ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫דעמב‬ watchful, alert ‫אכיק‬ ָ‫וו‬ sparkles, glitters ‫פינקלט‬ ֿ‫גע‬ ‫פינקלען‬ ֿ underway, on the road ‫אונטערוועגס‬ raw ‫רױ‬ rush, make noise ‫גערױשט‬ ‫רױשען‬ limb, member ‫־ער‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫גליד‬ flame ‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫אם‬ ַ‫פל‬ ֿ lick ‫געלעקט‬ ‫לעקן‬ incisive, sharp ‫ײדיק‬ ַ‫שנ‬ glow ‫געגליט‬ ‫יען‬ ִ‫גל‬ insert image PO 5981 [four suits at table] half page filename: PO 5981.tif image caption: ‫שה‬ ׁ ‫מ‬ ‫רעכטס(׃‬ ‫פון‬ ֿ) ‫פע''ן־קלוב‬ ּ ‫װילנער‬ ‫פון‬ ֿ ‫אלטונג‬ ַ‫ארװ‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫די‬ ‫רײזען‬ ‫זלמן‬ ,‫עריק‬ ‫אקס‬ ַ‫מ‬ ,‫אשו‬ ָ‫אט‬ ַ‫פ‬ ּ‫א‬ ָ ‫יוסף‬ ,‫אק‬ ַ‫קולב‬ [‫א‬ ָ‫ײװ‬ ִ ] shake, wobble ‫אקלט‬ ַ‫געוו‬ ‫אקלען‬ ַ‫וו‬ repent [‫אלכעט‬ ַ] ‫תא‬ ּ‫על־ח‬ ‫זיך‬ {‫אגן‬ ָ‫}געשל‬ ‫אגן‬ ָ‫של‬ sin ‫געזינדיקט‬ ‫זינדיקן‬ stare ‫אצט‬ ָ‫געגל‬ ‫אצן‬ ָ‫גל‬ small window panes ‫־עך‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫ײבל‬ ַ‫ש‬ rope, line – ‫די‬/‫דער‬ ,‫שטריק‬ slippery ‫גליטשעוודיק‬ worm ‫ווערעם‬ ‫דער‬ ,‫ארעם‬ ָ‫וו‬ maiden ‫־ן‬ ‫די‬ ,‫מויד‬ body ‫־ער‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫ײב‬ ַ‫ל‬ board ‫־ער‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬/‫די‬ ,‫ברעט‬ narrow, slender, thin ‫אל‬ ָ‫שמ‬ gloomy, dreary ‫ארנע‬ ַ‫כמ‬ = ‫כמורנע‬ (eye)brow ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫ברעם‬ ruin ‫־ות‬ ‫די‬ ,[‫]כורווע‬ ‫בה‬ ֿ‫חור‬ bloom, blossom ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫יעכץ‬ ִ‫בל‬ sleepily ‫פן‬ ֿ‫א‬ ָ‫ארשל‬ ַ‫פ‬ ֿ muddy, filthy ‫אטיק‬ ָ‫בל‬ nettle ‫די‬ ,‫פעווע‬ ּ‫א‬ ָ‫קר‬ dirty, mud, filth ‫דער‬/‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫קױט‬ wetness, moisture ‫די‬ ,‫נעץ‬ happen, meet ‫פן‬ ֿ‫א‬ ָ‫געטר‬ ‫פן‬ ֿ‫טרע‬ shape, figure, image ‫־ן‬ ‫די‬/‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫אלט‬ ַ‫געשט‬ slink, sneak ‫געשלײכט‬ (‫)זיך‬ ‫ײכן‬ ַ‫של‬ trembling ‫ציטערדיק‬ dream(il)y [‫אלעמט‬ ָ‫ארכ‬ ַ‫פ‬ ֿ] ‫ארחלומט‬ ַ‫פ‬ ֿ Neris River (in Vilne) ‫די‬ ,‫װיליע‬ 194 rise up ‫פגעהויבן‬ ֿ‫אוי‬ ‫זיך‬ ‫פהייבן‬ ֿ‫אוי‬ pure ‫הויל‬ twist, warp ‫אויסגעקרימט‬ ‫אויסקרימען‬ throw over ‫פן‬ ֿ‫אר‬ ָ‫איבערגעוו‬ ‫פן‬ ֿ‫אר‬ ַ‫איבערוו‬ poke out, stretch out ‫ארויסגעשטעקט‬ ַ ‫ארויסשטעקן‬ ַ thin ‫דין‬ be amazed ‫געשטוינט‬ ‫שטוינען‬ smolder, glow ‫יעט‬ ִ‫געטל‬ ‫יען‬ ִ‫טל‬ uneasy, troubled, restless ‫יק‬ ִ‫אומרו‬ glossy, shiny ‫אנק‬ ַ‫בל‬ genius [‫]געױנים‬ ‫גאונים‬ ‫דער‬ ,[‫אען‬ ָ‫]ג‬ ‫און‬ ָ‫ג‬ polish, rub ‫פן‬ ֿ‫אויסגעשלי‬ ‫פן‬ ֿ‫ײ‬ ַ‫אויסשל‬ trouble, toil ‫־ען‬ ‫די‬ ,‫מי‬ of steel ‫אלן‬ ָ‫שט‬ common, ordinary ‫אסט‬ ָ‫פר‬ ּ wreath ‫קרענץ‬/‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫אנץ‬ ַ‫קר‬ oak ‫־ן‬ ‫דער‬ ,‫דעמב‬ watchful, alert ‫אכיק‬ ָ‫וו‬ sparkles, glitters ‫פינקלט‬ ֿ‫גע‬ ‫פינקלען‬ ֿ underway, on the road ‫אונטערוועגס‬ raw ‫רױ‬ rush, make noise ‫גערױשט‬ ‫רױשען‬ limb, member ‫־ער‬ ‫אס‬ ָ‫ד‬ ,‫גליד‬ flame ‫־ען‬ ‫דער‬ ,‫אם‬ ַ‫פל‬ ֿ lick ‫געלעקט‬ ‫לעקן‬ incisive, sharp ‫ײדיק‬ ַ‫שנ‬ glow ‫געגליט‬ ‫יען‬ ִ‫גל‬ insert image PO 5981 [four suits at table] half page filename: PO 5981.tif image caption: ‫שה‬ ׁ ‫מ‬ ‫רעכטס(׃‬ ‫פון‬ ֿ) ‫פע''ן־קלוב‬ ּ ‫װילנער‬ ‫פון‬ ֿ ‫אלטונג‬ ַ‫ארװ‬ ַ‫פ‬ ֿ ‫די‬ ‫רײזען‬ ‫זלמן‬ ,‫עריק‬ ‫אקס‬ ַ‫מ‬ ,‫אשו‬ ָ‫אט‬ ַ‫פ‬ ּ‫א‬ ָ ‫יוסף‬ ,‫אק‬ ַ‫קולב‬ [‫א‬ ָ‫ײװ‬ ִ ] ...

pdf

Additional Information

ISBN
9780814270653
Related ISBN
9780814211670
MARC Record
OCLC
869372568
Pages
250
Launched on MUSE
2014-01-01
Language
English
Open Access
No
Back To Top

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. Without cookies your experience may not be seamless.