In lieu of an abstract, here is a brief excerpt of the content:

253 Hoofdstuk 3 IDENTITEIT: DE PROVINCIAAL ARCHITECT EN HET ARCHITECTENBEROEP In de loop van de 19e eeuw had in België — net zoals in andere Europese landen — een professionaliseringsproces van architecten, ingenieurs en aannemers plaats.1 Het pleidooivooreenwettelijkerkenddiploma—eenwaarborgvooreengelijkwaardige professionele kwalificatie en de daaraan gekoppelde maatschappelijke positie — was een belangrijk aspect van dit streven naar erkenning van de architecten als volwaardige beroepsgroep.2 Het vastleggen van de opdrachten en de verantwoordelijkheden van de architect en de aannemer in het bouwproces droeg bij tot een striktere defini ëring van deze onderscheiden beroepsgroepen. In de uitgebreide vulgariserende juridische literatuur die met deze discussie gepaard ging, blijft de overheidsarchitect grotendeels buiten beeld. De nadruk lag in de eerste plaats op de relatie tussen de bouwheer, de architect en de aannemer, wat moest bijdragen tot het duidelijk onderscheiden van de architect en de aannemer.3 De Société Centrale d’Architecture de Belgique — de belangrijkste Belgische beroepsvereniging van architecten — was een van de belangrijke actoren in het Belgische debat over het architectenberoep. De vereniging besteedde tussen de regels herhaaldelijk aandacht aan de opdracht en de taakomschrijving van de overheidsarchitect, en gaf deze een duidelijke plaats binnen de beroepsgroep. Maar ook de overheidsarchitect probeerde zichzelf te positioneren en te profileren als architecten, los van de ambtelijke context. De provinciaal architect en de 19e-eeuwse tijdsgeest 254 De “Société Centrale d’Architecture de Belgique” en de rol van de overheidsarchitect Een strijdvaardige beroepsvereniging De Société Centrale d’Architecture de Belgique (SCAB) werd in 1872 opgericht als een nationale beroepsvereniging van architecten die zich tot doel stelde de banden tussen architecten te versterken, de uitwisseling van informatie te verbeteren en een forum voor debat over de wettelijke en de technische aspecten van het architectenberoep te bieden.4 De uitgave van een tijdschrift, de uitbouw van een eigen bibliotheek en de organisatie van tentoonstellingen, wedstrijden en lezingen moesten de artistieke uitstraling van de Belgische architectuur helpen versterken. In 1874 werd gestart met de publicatie van L’Emulation, een tijdschrift dat niet alleen de eigentijdse architectuur documenteerde en becommentarieerde, maar tevens ruim aandacht aan de wetgeving, het architectuuronderwijs en de beroepspraktijk en -belangen van de architect besteedde. Als spreekbuis van de SCAB speelde het tijdschrift een belangrijke rol in de “professionele en maatschappelijke ontwikkeling van het architectenberoep”.5 De SCAB was niet de enige en evenmin de oudste architectenvereniging in België. De in 1848 opgerichte ‘Koninklijke Maatschappij der Bouwmeesters van Antwerpen’ (KMBA) verenigde hoofdzakelijk architecten uit de provincie Antwerpen en had gelijkaardige doelstellingen als de SCAB.6 Vanaf de late 19e eeuw ontstonden in bijna alle provincies regionale architectenverenigingen die in 1905 op initiatief van de SCAB door de ‘Koninklijke Federatie van Architectenverenigingen van België’ werden overkoepeld.7 Als belangrijkste Belgische architectenvereniging werd de SCAB de toonaangevende spreekbuis in de verdediging van de belangen van de architecten en het streven naar een erkenning als volwaardige beroepsgroep. De invoering van een wettelijk erkend diploma van architect en een officiële bescherming van zowel de titel als het beroep van architect vormden daarbij de voornaamste strijdpunten.8 De SCAB schreef zich met deze doelstellingen in een internationale trend in.9 In 1887 maakte de SCAB een bilan van vijftien jaar werkzaamheden op en wees daarbij onder meer op haar inspanningen om de organisatie van ontwerpwedstrijden voor openbare bouwprojecten te stimuleren en op de resultaten van haar campagne tegen het ambt van provinciaal architect: “nous nous sommes aussi occupés des architectes provinciaux et des moyens qu’ils emploient pour monopoliser entre leurs mains les travaux communaux. Nos vives réclamations, nos démarches réitérées auprès des autorités provinciales du Brabant, ont amené la révision complète du règlement 255 Identiteit: De provinciaal architect en het architectenberoep qui les régit”.10 Met deze initiatieven wilde de SCAB de kansen van haar leden — in hoofdzaak privéarchitecten — op publieke architectuuropdrachten veilig stellen, wat kaderde binnen een ruimere verdediging van de beroepsbelangen van de architecten . Overheidsopdrachten werden als een belangrijk element beschouwd om de naam en de reputatie van een architect te vestigen. Het binnen de SCAB en in L’Emulation gevoerde discours over architectuurwedstrijden en over de provinciaal architecten bevat belangrijke aanknopingspunten in verband met de rol die de beroepsorganisatie aan de overheidsarchitect in het proces van het publieke bouwen toedichtte. Voor de redactie van L’Emulation was ‘de architect’ geen eenduidig begrip.11 In een bijdrage getiteld L’Architecte Artiste benadrukte Ernest Allard de artistieke roeping van de architect.12 Allard beschouwde het...

pdf

Additional Information

ISBN
9789461662064
Print ISBN
9789462700819
MARC Record
OCLC
971340367
Pages
350
Launched on MUSE
2017-02-07
Language
Dutch
Open Access
N
Back To Top

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. Without cookies your experience may not be seamless.