We cannot verify your location
Browse Book and Journal Content on Project MUSE
OR

Ik, mezelf en wij

Over de constructie van onze identiteit

Greg Houwer

Publication Year: 2011

De mens valt niet samen met zijn lichaam. Hij is een lichaam, maar ook iets dat zich ophoudt áchter dat lichaam. De hamvraag van dit boek luidt: wat is dit iets? Is het de ziel, zoals lang werd aangenomen? Greg Houwer laat op een heldere en vlotte manier zien hoe er zich op deze vraag maar steekhoudende antwoorden aandienen als men rekening houdt met het sociale karakter van het menselijke zelfbewustzijn: de mens staat niet tegenover een gemeenschap, maar wordt maar mens vanuit een gemeenschap. Door te tonen hoe het lichaam daarbij een centrale rol speelt, plaatst dit boek het mensdier opnieuw middenin het dierenrijk, om nadien te reconstrueren hoe de mens zich mentaal van dat dierenrijk heeft kunnen losscheuren. Ik, mezelf en wij schetst de mens als een sociaal wezen, het resultaat van een onbreekbaar verbond tussen natuur en cultuur, maar het toont de mens tegelijkertijd als een gespleten wezen. In Houwers boek wordt duidelijk hoe de spanning en gespletenheid tussen natuur en cultuur, het eigene en het vreemde, het individu en de gemeenschap typisch menselijk is en zich manifesteert in tal van maatschappelijke fenomenen zoals kunst, religie en Facebook.

Published by: Leuven University Press

Title Page, Copyright

pdf iconDownload PDF (70.6 KB)
pp. 1-5

Inhoud

pdf iconDownload PDF (210.1 KB)
pp. 6-8

read more

Proloog

pdf iconDownload PDF (104.5 KB)
pp. 9-20

De inleiding. Het eerste dat u leest. Het laatste dat ik schrijf. Ik leun achterover en blik terug op de geleverde arbeid, terwijl ik me afvraag: hoe nu de lezer te ontvangen? Hoe hem of haar dit boek in te loodsen? Welke verwachtingen schep ik? Gun ik hem of haar al een blik op het geheel? ...

read more

Hoofdstuk 1. Zielen knijpen. Het (non-)probleem van persoonsidentiteit en het antwoord van de ziel

pdf iconDownload PDF (105.0 KB)
pp. 21-32

Ik kijk naar een boom en automatisch weet ik dat ík het ben die naar de boom aan het kijken ben. De mijnheid van mijn waarneming kleeft als het ware aan de waarneming vast. Ze omkadert ze. Dit gaat op voor al mijn ervaringen: ik ervaar ze als de mijne, zonder dat ik erover hoef na te denken. ...

read more

Interludium. Maarten de Krabbelaar en de queeste naar het ware zelf

pdf iconDownload PDF (77.5 KB)
pp. 33-38

Ook al was dit niet Lockes bedoeling, met zijn hoofdstuk Of Identity and Diversity uit de tweede editie van zijn boek An Essay Concerning Human Understanding (1694) begint de Britse intellectuele wereld zich langzaam af te wenden van een geloof in zielen en immateriële substanties. ...

read more

Hoofdstuk 2. Een gestrand spookschip. De rabiate materialisten en persoonsidentiteit als illusie

pdf iconDownload PDF (110.9 KB)
pp. 39-52

Materialisten verwerpen het bestaan van de ziel. Maar sommigen gaan verder en trekken daar tevens de conclusie uit dat persoonsidentiteit een illusie is. Als we in onszelf schouwen, zo merkt de achttiende eeuwse filosoof David Hume op in zijn A Treatise of Human Nature, treffen we allerlei emoties aan, zoals woede, verdriet en plezier. ...

read more

Interludium. In de cinemazaal van ons zelfbewustzijn

pdf iconDownload PDF (159.4 KB)
pp. 53-76

Dichte mist. Een vlieghaven. Op de voorgrond Rick (Humphrey Bogart) en Ilsa (Ingrid Bergman), de handen in elkaar. Op de achtergrond een zilveren transportvliegtuig, klaar voor vertrek. Ilsa klampt zich vast aan Rick: waarom toch wil hij dat ze met haar man Victor meegaat? ...

read more

Hoofdstuk 3. Infans ritualis. Dans dans dans. De unieke biologisch-symbolische rol van het menselijke lichaam

pdf iconDownload PDF (299.8 KB)
pp. 77-102

Het menselijke lichaam vervult een unieke rol in het dierenrijk, een biologisch-symbolische rol. Aan de basis hiervan ligt een strikt biologische rol, zoals we die ook aantreffen in de rest van het dierenrijk en bij pasgeborenen. Het is moeilijk voor ons om deze strikt biologische rol nog te herkennen, ...

read more

Interludium. (On)begrip

pdf iconDownload PDF (61.0 KB)
pp. 103-104

De theatraliteit ervan! Dit signaal aan de rest van de wereld: kijk eens hoever het met mij gekomen is. Het gaat niet alleen om de drank, je drinkt tevens een symbool, je wórdt het symbool: wat je onder meer benevelt, is het besef dat anderen, als ze je in deze toestand zouden zien, je zouden kunnen begrijpen. ...

read more

Hoofdstuk 4. Homo theatralis. Zijnstekort en de ziel. De werkelijke en de utopische gemeenschap

pdf iconDownload PDF (316.8 KB)
pp. 105-150

Ons zelfbewustzijn lijkt op een theaterzaal, bühne inclusief zaal. Het podium van onze lichamelijkheid roept automatisch een mentale tribune aan perspectieven en betekenissen op: wij zijn zowel dat podium als die zaal, wij zijn de onzichtbare vierde wand ertussen. ...

read more

Interludium. Het geheim van Joe Gould

pdf iconDownload PDF (287.4 KB)
pp. 151-162

De New Yorkse Village van de jaren dertig van de vorige eeuw. Kosmopolitisch en knus tegelijk. Een zekere Joe dwaalt door de straten, schuilt in portieken, slaapt op parkbanken en schuimt de koffiehuizen af. Met zijn knobbelige kabouterneus, zijn groezelige baard en dito kostuum, ...

read more

Hoofdstuk 5. Holenmens. Waanzin, fundamentalisme en kunst (liefde, overgave

pdf iconDownload PDF (215.2 KB)
pp. 163-204

In den beginne, vóór het woord, was het witte blad. Vol leegte. Vol mogelijke woorden. Ideale woorden, in een onovertrefbare volgorde. Arme schrijver: hoe godslasterlijk het idee om de perfectie van dat lege wit na te willen maken, te beginnen met één onnozel woord? ...

read more

Interludium

pdf iconDownload PDF (266.8 KB)
pp. 205-214

De mens is een dier. Maar niet zomaar een dier. “Een mens leeft niet van brood alleen.” De mens is een verlangend dier. Hij neemt geen genoegen met het aardse hier en nu, maar heeft ook nood aan een hemel, aan een niet-hier en niet-nu waar hij, rechtopstaand, naar kan reiken. ...

read more

Epiloog

pdf iconDownload PDF (370.4 KB)
pp. 215-222

Zevenentwintigduizend jaar geleden legt een man zijn hand op een rotswand. De rots voelt koud aan. Maar daaronder lijkt zich nog een andere kilte los te maken. Alsof zich in de ogen van de man duizenden andere blikken leggen die heel nauwgezet mee beginnen te kijken naar wat plots een vreemd object lijkt — vijf bleke staafjes die naar elkaar toelopen. ...

Noten

pdf iconDownload PDF (60.0 KB)
pp. 223-227

Disclaimer

pdf iconDownload PDF (47.4 KB)
p. 228-228


E-ISBN-13: 9789461660794
Print-ISBN-13: 9789058678898

Page Count: 230
Publication Year: 2011