We cannot verify your location
Browse Book and Journal Content on Project MUSE
OR

Congo in België

Koloniale cultuur in de metropool

Vincent Viaene, David Van Reybrouck, Bambi Ceuppens (eds)

Publication Year: 2009

België schiep Congo, maar schiep Congo ook België? In hoeverre werd het 20ste-eeuwse België voor een stuk gevormd door zijn kolonie? Die vraag stelde de toonaangevende Congolese historicus Isidore Ndaywel enige jaren geleden. Deze interdisciplinaire bundel biedt een antwoord. Hij belicht de invloed van de kolonie op de Belgische cultuur en samenleving, van hoog tot laag. Want kolonialisme is geen eenrichtingsverkeer. In Tervuren, bij nationale optochten en in klaslokalen zie je hoe Congo België mee inkleurde. Maar ook in de politiek, de media en de kunsten. Het gaat evengoed om de nesteling van Congo in de massacultuur van missieverhalen en speelfims, in de samenstelling van Belgische gezinnen of in de herinneringen van gewone mensen aan de voormalige kolonie. Het boek vormt zo een kaleidoscoop van het verschil dat Congo – en de Congolezen – maakten in de Belgische geschiedenis.

Published by: Leuven University Press

Title Page, Copyright

pdf iconDownload PDF (66.4 KB)
pp. 1-4

Inhoudstafel

pdf iconDownload PDF (49.6 KB)
pp. 5-8

Inleiding

read more

Koloniale cultuur in de Belgische metropool

pdf iconDownload PDF (78.7 KB)
pp. 11-28

Terugblikkend kan het afgelopen decennium als een tijd van vereffeningen en verrassingen beschouwd worden in de omgang van België en Congo met hun gedeelde koloniale verleden. In 1998 vond de Amerikaanse auteur Adam Hochschild ternauwernood een uitgever voor zijn King Leopold’s Ghost. A story of greed, terror and heroism in Colonial Africa, ...

read more

Koloniale geschiedenis en Congo

pdf iconDownload PDF (59.7 KB)
pp. 29-40

Het verleden van de Congo Vrijstaat en van Belgisch Congo wordt gewoonlijk op twee verschillende manieren benaderd: vanuit het standpunt van de koloniale geschiedenis van België of vanuit dat van de geschiedenis van Congo. In het brandpunt van het eerste staan de handelingen en plannen van de kolonisatoren, ...

Deel I. Imperiale projecten

read more

Reprise-remise: De Congolese identiteitscrisis van België rond 1908

pdf iconDownload PDF (814.5 KB)
pp. 43-62

15 november 1908: op een grijze Leopoldsdag werd België meester van Congo. Het was een overname zonder toeters of bellen. Geen stoet trok door de straten, geen krant waagde het de driekleur te ontvouwen, geen huis werd verlicht. ...

read more

Congo in de Belgische zelfrepresentatie

pdf iconDownload PDF (2.7 MB)
pp. 63-80

Nationale identiteit is een zaak van zelfbeelden en representaties. Zeker na 1830 heeft België sterk de noodzaak gevoeld zijn eigen bestaansrecht te ondersteunen met een discours waarin het zijn eigenheid poneerde en beargumenteerde. Hoewel de overheid deze onderneming uiteraard ondersteunde, was zij niet zonder meer ‘officieel’. ...

read more

Congo als clou vanhet moderne België: De kolonie op de Belgische Wereldtentoonstellingen (1910-1935)

pdf iconDownload PDF (1.6 MB)
pp. 81-94

Wanneer men alle producten en ontwikkelingen uit de gehele wereld wil bijeenbrengen om ze op één plaats aan het publiek voor te stellen lijkt het aangeraden om systematisch te werk te gaan. Dat is inderdaad wat de organisatoren van de allereerste wereldtentoonstelling deden. ...

read more

Aller / retour? Bouwen en plannen in Kinshasa en Brussel

pdf iconDownload PDF (3.1 MB)
pp. 95-114

In 2000 toerde de theatergroep Kuru met een spraakmakende voorstelling Bruxelles. Ville d’Afrique naar Kinshasa, Frankijk en diverse plaatsen in België. De theatermakers presenteerden in het stuk een ‘herontdekking’ van het koloniale verleden die onder meer tastbaar werd gemaakt door een kritische lectuur van gebouwen en stedelijke ensembles in Brussel. ...

read more

De impact van Congo in het Museum van Belgisch Congo in Tervuren (1897-1946)

pdf iconDownload PDF (1.8 MB)
pp. 115-130

In 1936 publiceerde Henri Schouteden, de toenmalige directeur, voor het eerst zijn tweetalige Geïllustreerde gids van het Museum van Belgisch Congo. Tot aan zijn pensioen in 1946 zouden zeven herdrukken volgen om het publiek een leidraad te bieden bij een bezoek. ...

read more

‘Van wildemannen, bravezwartjes en geëvolueerden’: Over de mogelijke impact van de Congoconnectie op het Belgische onderwijs

pdf iconDownload PDF (1.8 MB)
pp. 131-146

De historiografische intentie die aan de grondslag ligt van voorliggende bundel is beslist heel waardevol, ook en vooral voor de pedagogische geschiedschrijving. Al teveel is de kolonisatie en de daaraan gekoppelde missionering, die in wezen zelf een educatieve betekenis had, als een soort eenrichtingsverkeer van Noord naar Zuid voorgesteld. ...

read more

België in Congo, Congo in België: Weerslag van de missionering op de religieuze instituten

pdf iconDownload PDF (765.2 KB)
pp. 147-166

In 1908 verspreidden de Leuvense katholieke jongerenverenigingen Sint- Albertus Patroonschap en Kring van Jonge Werklieden een grote kalender voor het jaar 1909, een uitgave van het Sint-Pauluswerk, dat zich inzette voor de ‘goede pers’. Centraal op de prent staan een missionaris en een militair hand in hand voor een kruis met Christus, dat lijkt over te gaan in een palmboom. ...

Deel II. Koloniale ontmoetingen in de metropool

read more

Congo in de populaire cultuur

pdf iconDownload PDF (136.6 KB)
pp. 169-182

En mo joene toch! Congo, da’s etwa van de latste joaren! Da bestoend nog nie in oezen tied. Da was do vroeger nieë!” (Maar jongen toch, Congo, da’s iets van de laatste jaren! Dat bestond nog niet in onze tijd. Dat was daar vroeger niet!) Aan het woord is Agnès, 91 jaar. ...

read more

De kolonie als consumptiegoed

pdf iconDownload PDF (4.8 MB)
pp. 183-202

De prentenalbums over koloniale onderwerpen die in de jaren veertig en vijftig door voedselproducenten als Jacques, Anco en Liebig werden gemaakt, alsook de etiketten op voedingsproducten die verwezen naar kolonisatieprocessen, deden de kolonie op de Belgische keukentafel belanden. ...

read more

‘Een Congoleesche werpspeeren een brok rubber, die onder’s konings neus neergelegd waren’: Koloniale bedenkingen bij Willem Elsschot en Gaston Burssens

pdf iconDownload PDF (215.2 KB)
pp. 203-214

Er is opmerkelijk weinig geschreven over de Vlaamse koloniale en postkoloniale literatuur. Incidentele studies over Congo-romans en aanzetten tot de geschiedenis van de Vlaams-Congolese letteren niet te na gesproken, is de aandacht die er in Vlaanderen is voor deze literatuur, ...

read more

Koloniale kunst: Een herontdekking van gedeeld cultureel erfgoed?

pdf iconDownload PDF (4.7 MB)
pp. 215-230

Congo 1885, l’ombre de l’ombre (afb. 1) toont op een verticaal oppervlakte de schaduw van een doorschijnende man voor levensloze lichamen en een kruis dat het opschrift ‘Congo 1885’ draagt. Hebben we hier te maken met een evocatie van het menselijke leed en de onaanvaardbare prijs die betaald werd voor de verovering en exploitatie van Congo? ...

read more

Een Congolese kolonie in Brussel

pdf iconDownload PDF (779.4 KB)
pp. 231-250

In Kinshasa staat een huis, Ndako ya biso (ons huis in Lingala) voor straatkinderen die het zelf die naam hebben gegeven. In Antwerpen stond vanaf 1920 een huis met dezelfde naam voor Congolese matrozen in België, maar die bleven er grotendeels weg. ...

Deel III. Een ‘Belgisch-Congolesegemeenschap’?

read more

Een Congolees aan de Franse Rivièra: Het ‘succesverhaal’ van Bongolo en de negerprinses (1952)

pdf iconDownload PDF (2.8 MB)
pp. 253-270

Na de Tweede Wereldoorlog ging de kolonie in steeds belangrijker mate deel uitmaken van het Belgisch familieleven van alle dag: briefwisseling met ‘nonkel pater’ in Congo, missietentoonstellingen, postkaarten met Congolese taferelen, verzamelobjecten, radioprogramma’s, koloniale tentoonstellingen en filmvoorstellingen zorgden voor frequente contacten met de kolonie. ...

read more

Binnenste-buitenland: De Belgische kolonie en de Vlaamse buitenlandberichtgeving

pdf iconDownload PDF (965.5 KB)
pp. 271-282

Enkele invloedrijke Vlaamse journalisten zijn vroeg in hun carrière door de Congo-microbe gebeten. Louis De Lentdecker reisde in 1955 in opdracht van De Standaard mee met de Belgische koning Boudewijn I. Manu Ruys coverde voor dezelfde krant de Congolese onafhankelijkheid en de aanloop ernaar. VRT-journalist Walter Zinzen werd kort na de onafhankelijkheid Congo-adept. ...

read more

Go-between tussen twee culturen: Jef Van Bilsen en de overgang van een koloniaal naar een ontwikkelingsbeleid

pdf iconDownload PDF (356.7 KB)
pp. 283-298

Anton Jozef (Jef) Van Bilsen (1913-1996) was een non-conformistische, wat tegendraadse persoonlijkheid. Hij vertolkte soms profetische standpunten die bij tijdgenoten onbegrip of ergernis opwekten, maar waarmee hij post factum vaak zijn gelijk haalde. Zijn ‘afwijkende’ visie betrof eerst de evolutie in Belgisch Congo in de jaren 1950. ...

read more

‘Un panorama de nosvaleurs africaines’: Belgisch Congo op Expo 58

pdf iconDownload PDF (520.3 KB)
pp. 299-312

De snelle dekolonisatie van Congo was voor veel Belgen moeilijk verzoenbaar met het wonderlijke beeld dat ze hadden gekregen van de Belgische verwezenlijkingen in de kolonie op de wereldtentoonstelling in Brussel in 1958. België had zijn uiterste best gedaan om op de Expo het uitzonderlijk welslagen van het Belgische koloniale beleid te tonen. ...

Nawoord

read more

Lex perfecta, praecepta recta: Mediteren over bemiddelen

pdf iconDownload PDF (87.9 KB)
pp. 315-334

“De boom gaat tegen de vlakte”. Het is een beeld van de Belgische Jezuïet en theoloog Pierre Charles, een van de stichters van het Museum Lessianum, over de staat van flux in de gekoloniseerde wereld tijdens de jaren twintig. Charles pleitte voor een aanpassing van missionaire activiteiten aan lokale maatschappijen. ...

Bibliografische noten

pdf iconDownload PDF (110.4 KB)
pp. 335-350

Over de auteurs

pdf iconDownload PDF (43.1 KB)
pp. 351-352


E-ISBN-13: 9789461660237
Print-ISBN-13: 9789058677716

Page Count: 352
Publication Year: 2009

Series Title: Alfred Cauchie Reeks

Research Areas

Recommend

UPCC logo

Subject Headings

  • Belgium -- Civilization -- Foreign influences.
  • Belgium -- Relations -- Congo (Democratic Republic).
  • Congo (Democratic Republic) -- Relations -- Belgium.
  • Congolese (Democratic Republic) -- Belgium -- History.
  • You have access to this content
  • Free sample
  • Open Access
  • Restricted Access