We cannot verify your location
Browse Book and Journal Content on Project MUSE
OR

Léann an Dúchais

Aistí in Ómós do Ghearóid Ó Crualaoich

Edited by Stiofán Ó Cadhla and Diarmuid Ó Giolláin

Publication Year: 2011

This collection of fourteen essays covers a wide range of material that reflects the current range of enquiry within the traditional discipline of folklore, the range of interaction between it and various other disciplines, and indeed the breadth of Gearóid Ó Crualaoich’s own interests. Areas covered include the history and practice of fieldwork / collection, the historical and current interaction between the oral and written traditions in Ireland, the use of oral sources for historiography, the ideologies underlying the establishment of museums in Ireland and internationally, and individual studies of oral and material phenomena, an Ghaeilge agus an idé-eolaíocht pholaitiúil .

Published by: Cork University Press

Cover

pdf iconDownload PDF (1.4 MB)
p. C-C

Title Page, Copyright

pdf iconDownload PDF (388.6 KB)
pp. i-iv

Clár

pdf iconDownload PDF (36.9 KB)
pp. v-vi

Údair

pdf iconDownload PDF (22.2 KB)
pp. vii-viii

read more

Réamhrá

pdf iconDownload PDF (52.8 KB)
pp. 1-4

Fear a bhfuil a fhréamhacha go doimhin ina bhaile dúchais is ea Gearóid Ó Crualaoich. Is deacair neamhshuim a dhéanamh de gur Corcaíoch é, a tógadh i dteach beag ar an gCrochta Mór, in aice an Locha. Más ón gcathair é, chaith sé an chéad dá bhliain déag dá shaol sa teach sin nach...

read more

Tuireamh agus Caoine ar Shéamas Óg Mac Coitir

pdf iconDownload PDF (74.2 KB)
pp. 5-18

Áirítear crochadh Sir Séamas Óg Mac Coitir i gcathair Chorcaí sa bhliain 1720 ar cheann de na tarlaingí ba choscraí dar tharla in Éirinn sa chéad leath den ochtú haois déag; crochadh é a chuaigh i bhfeidhm go mór ar an tuairimíocht phoiblí ag an am agus riamh ó shin. Léiriú...

read more

Críocha an Chirt: Téacsúlacht, Taibhléiriú agus Tuiscint san Amhránaíocht

pdf iconDownload PDF (84.6 KB)
pp. 19-35

Deir an seanfhocal go mbíonn dhá leagan déag ar amhrán, nath a aithníonn an malartú a bhíonn i gceist le téacsanna a chuirtear ar aghaidh ó bhéal go béal. Cé go ndearbhaíonn lucht aithrise i dtraidisiún na Gaeilge a chuireann téacsanna béil ar aghaidh a ndílseacht d’údarás an téacs, maíonn siad go minic nach n-athraíonn siad an téacs ar chor...

read more

Guí an Phobail Amhráin Bheannaithe Ó Iarthar Chontae na Gaillimhe

pdf iconDownload PDF (77.4 KB)
pp. 36-49

Is féidir breathnú ar amhráin bheannaithe i gcomhtheács i bhfad níos leithne ná an traidisiún amhránaíochta as féin agus tá léargas le fáil sna hamhráin bheannaithe ar go leor gnéithe dár mbéaloideas cráifeach, dár litríocht bhéil agus dár stair chultúrtha, shóisialta agus chreidimh.1 I gcomórtas le béaloideas cuid mhór tíortha eile aithnítear...

read more

Ar Scáth a Chéile: Coimisiún Béaloideasa Éireann agus Lámhscríbhinní Iarchlasaiceacha na Gaeilge

pdf iconDownload PDF (78.5 KB)
pp. 50-63

In ainneoin go mbíodh sé de nós ag Séamus Ó Duilearga foláireamh a thabhairt do bhailitheoirí béaloidis faoi scéalaithe a raibh léamh acu, thuig sé go raibh an focal scríofa agus an focal labhartha i ngleic lena chéile le fada in Éirinn agus nárbh oidhre ar chultúr béil amháin é Seán Ó Conaill ná go leor scéalaithe nach é.1 Ag trácht dó ar choincheap an...

read more

‘Tamall ar an bPeann’: Seán Ó Cróinín agus a Chín Lae

pdf iconDownload PDF (81.3 KB)
pp. 64-78

In alt a scríobh Gearóid Ó Crualaoich tamall de bhlianta ó shin thug sé cuntas cuimsitheach spéisiúil ar an mbailiú a rinneadh ar bhéaloideas chontae Chorcaí ó thríochaidí an chéid seo a ghabh tharainn i leith.1 Sa chur síos aige ar na bailitheoirí éagsúla a bhí ag obair do Chomisiún Béaloideasa Éireann laistigh de theorainneacha an chontae, thug sé tús...

read more

Seanchas na Fiosrachta agus Léann an Dúchais

pdf iconDownload PDF (93.7 KB)
pp. 79-96

Deirtear gur i bhfad ó bhaile a bhíonn na hiontais agus is beag amhras ach gurb é an curiositas, an cinseal, an chaidéis, an fhiosracht nó an fhiafraitheacht, bunús léann an dúchais. Is é an modh taighde is fiannaí ar domhan é.1 Siúd is nár tháinig cruth nua-aoiseach dó go dtí na blianta idir 1500 agus 1800 ní foláir nó tá sé comhaois leis an duine...

read more

Litríocht Náisiúnta, Aontaí Idirnáisiúnta, Oidhreacht Dhomhanda: Trí Chaibidil i Stair an Bhéaloidis

pdf iconDownload PDF (93.5 KB)
pp. 97-115

San aiste seo ba mhaith liom trí ghné de chuid an bhéaloidis a phlé. Go minic tuigtear léann an bhéaloidis mar cheann de na ‘heolaíochtaí náisiúnta’, gort léinn a scrúdaíonn an chuid is dúchasaí den chultúr náisiúnta, i dteannta na teanga agus na litríochta náisiúnta. Sa tslí sin, ba sa rud sainiúil ar an leibhéal náisiúnta a chuir sé an spéis, cé gurb...

read more

Bacaigh agus ‘Boccoughs’: Fianaise ar Chultúr na Gaeilge sa Naoú Céad Déag

pdf iconDownload PDF (77.6 KB)
pp. 116-128

Más mian le duine staidéar a dhéanamh ar chultúr na cosmhuintire roimh an nua-aois, ar cheann de na fadhbanna is túisce a éiríonn tá ceist na bhfoinsí: cá bhfuil cur síos nó eolas ar an gcultúr sin le fáil? Ar ndóigh, ní le hÉirinn amháin a bhaineann an fhadhb seo. San Eoraip go ginearálta, cultúr béil ab ea cultúr an phobail, agus ní fhágann cultúr...

read more

Léann an Fheistis: Ábhar Machnaimh

pdf iconDownload PDF (1.5 MB)
pp. 129-142

‘So folklorists come into their world assuming it is not absurd’ a scríobh Henry Glassie; ‘it is patterned and the patterns separable from the ground of chaos are the product of human planning’.1 Is gá cuimhneamh ar dtús, sa staidéar a dheinimid ar an gcultúr, ar an bpríomhchúis gur fiú léiriú a thabhairt agus anailís a dhéanamh ar éadaí, nó ar ghnéithe...

read more

Earraí, Airí agus Airgead: Bunú agus Rith Daonmhúsaeim Náisiúnta in Iarthar na hÉireann

pdf iconDownload PDF (62.8 KB)
pp. 143-150

Sa bhliain 1984 chuir brúghrúpa darb ainm Coiste Stiúrtha um Sheirbhís Dhaonmhúsaeim d’Éirinn plean imlíne le chéile do bhunú daonmhúsaeim náisiúnta. Mhol an plean seo go mbeadh leithéid an Musée National des Arts et Traditions Populaires i bPáras na Fraince mar mhúnla dó agus go mbunófaí an músaem i mBaile Átha Cliath mar...

read more

An Chartlann Bheo agus Fileatas na hOibre Páirce: Tionscnamh Béaloidis an Chinn-Thuaidh

pdf iconDownload PDF (69.1 KB)
pp. 151-160

Is ionad taighde béaloidis agus cartlann phobail i gcathair Chorcaí é Tionscnamh Béaloidis an Chinn-Thuaidh nó The Northside Folklore Project.1 Roinn an Bhéaloidis, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh, FÁS agus Northside Community Enterprises na comhbhunaitheoirí.2 Tá deich mbliana caite agam ag plé le clár taighde an tionscnaimh seo i...

read more

Éist le Ceol na hAbhann Ceird na hEitneagrafaíochta sa Lá atá Inniu ann

pdf iconDownload PDF (75.9 KB)
pp. 161-173

Bhí a léamh féin ag Gearóid Ó Crualaoich ar an léann dúchais, ar an mbéaloideas agus ar an eitneolaíocht. Ar an ócáid seo ba mhaith liom aghaidh a thabhairt ar ról na ndisciplíní seo, sa todhchaí, san acadamh agus sa ghnáthshaol araon. Pléifidh mé na deiseanna a bhaineann le staidéar an bhéaloidis lenár linn. Beidh féidearthachtaí nua amach...

read more

Ag Teacht Aniar: Dioscúrsa na Gaeilge agus ‘Athghabháil’ Ráth Chairn

pdf iconDownload PDF (78.9 KB)
pp. 174-187

Tráthnóna Aoine an Chéasta sa bhliain 1934 thug breis is dáréag fear ó Chonamara a n-aghaidh soir. Ag taisteal ar rothair san oíche dóibh, ar fhaitíos go stopfadh na Gardaí iad, chuadar chomh fada le Baile Átha Cliath, áit ar chasadar leis an Taoiseach, Éamon De Valera.1 Baill de Mhuinntir na Gaedhealtachta a bhí iontu, brúghrúpa a bunaíodh i 1933...

read more

Athshaothrú an Dúchais sa Phróschumadóireacht Chomhaimseartha

pdf iconDownload PDF (76.9 KB)
pp. 188-200

Chuir Gearóid Ó Crualaoich tús le díospóireacht bhríomhar faoi fhilíocht chomhaimseartha na Gaeilge lena alt dúshlánach ‘An Nuafhilíocht Ghaeilge: Dearcadh Dána’ a foilsíodh fiche bliain ó shin san iris Innti. Is éard ba chás leis san alt ná gaol na filíochta sin leis an rud ar thug sé ‘dioscúrsa na Gaeilge’ air. Ba bhreithiúnas láidir,...

Nótaí

pdf iconDownload PDF (161.9 KB)
pp. 201-240

Leabharliosta agus Dioscliosta

pdf iconDownload PDF (89.9 KB)
pp. 241-260

Innéacs

pdf iconDownload PDF (55.7 KB)
pp. 261-272


E-ISBN-13: 9781908634177
E-ISBN-10: 1908634170
Print-ISBN-13: 9781859184851
Print-ISBN-10: 1859184855

Page Count: 278
Publication Year: 2011

Edition: 1

Recommend

UPCC logo

Subject Headings

  • Folklore -- Study and teaching -- Ireland.
  • Oral tradition -- Ireland.
  • Folklore -- Ireland.
  • You have access to this content
  • Free sample
  • Open Access
  • Restricted Access