Title Page, Copyright

pdf iconDownload PDF

pp. 1-4

Inhoud

pdf iconDownload PDF

pp. 5-7

Afkortingen

pdf iconDownload PDF

p. 8

read more

Dankwoord

pdf iconDownload PDF

pp. 9-10

Dit boek is een grondig herwerkte versie van het doctoraal proefschrift Architect/ Ambtenaar, een onderzoek waarvoor de eerste ideeën in 2005 ontstonden aan een bureau in het provinciehuis Boeverbos en ik als erfgoedambtenaar regelmatig met de namen van de provinciaal architecten Pierre Buyck en Pierre Nicolas Croquison...

read more

Inleiding

pdf iconDownload PDF

pp. 11-26

In het essay ‘De staat als bouwheer in de negentiende eeuw’ becijferde Jules Hannes de aanzienlijke staatsuitgaven voor openbare werken en publieke bouwprojecten in het 19e-eeuwse België en het belang ervan voor de vooruitgang van het land. De investeringen in de verkeersinfrastructuur zorgden voor “een verbazingwekkende...

read more

Proloog

pdf iconDownload PDF

pp. 27-30

De weversknecht Serafijn Vermote trok in de loop van 1812-1813 met zijn schetsboek door West-Vlaanderen.1 Het resultaat waren ruim tweehonderd gewassen pentekeningen die — niettegenstaande het steeds de blik van een kunstenaar betreft — een bijzonder accuraat beeld van het West-Vlaamse landschap schetsen, ‘observaties...

read more

Deel I: De provinciaal architect en het provinciaal beleid

pdf iconDownload PDF

pp. 31-34

“Ik geloof niet dat zij vele monumenten gemaakt hebben uwer aandacht waardig. Wij bevinden ons in tegenwoordigheid eener oude inrichting die niets merkwaardigs voortgebracht heeft, eener inrichting die veel over den hekel gehaald heeft”.1 Met deze woorden stelde gedeputeerde Charles Soudan-Boulez in 1879 de provinciaal...

read more

Hoofdstuk 1. Facetten van een provinciaal bouwbeleid

pdf iconDownload PDF

pp. 35-52

De annexatie van onze gewesten bij Frankrijk in 1795 bracht een sterk gecentraliseerde staatsstructuur, een nieuwe territoriale indeling in departementen en gemeenten, en de introductie van een doorgedreven administratieve organisatie met zich mee. De negen departementen, de voorlopers van de huidige provincies, werden...

read more

Hoofdstuk 2. Een ambt in beweging

pdf iconDownload PDF

pp. 53-72

De eerste helft van de 19e eeuw was bepalend voor de vorming van een ‘moderne’ administratie en het bijbehorend bureaucratisch apparaat. De regulering die de overheid op diverse aspecten van het maatschappelijk leven wilde uitoefenen was slechts mogelijk door een steeds grotere differentiatie en specialisatie van taken...

read more

Hoofdstuk 3. De provincie en haar architect, een kwestie van vraag en aanbod

pdf iconDownload PDF

pp. 73-92

Het provinciebestuur zette het ambt van provinciaal architect in als een instrument om haar beleid vorm te geven. De mate waarin de provincie haar doelstellingen en objectieven kon bereiken, werd echter sterk bepaald door de persoon die het ambt opnam en op basis van zijn competenties de vooropgestelde taakomschrijving in...

read more

Deel II: De provinciaal architect aan het werk

pdf iconDownload PDF

pp. 93-96

Pierre Nicolas Croquison opperde in zijn sollicitatiebrief uit 1857 dat zijn opleiding aan de academies van Kortrijk en Gent, gecombineerd met zijn professionele loopbaan bij het Gentse en Kortrijkse stadsbestuur “lui a fourni, plus qu’à d’autres, l’occasion d’acquérir, avec la connaissance des conditions d’art et de goût, les notions pratiques...

read more

Hoofdstuk 1. Het ontwerp als administratief dossier

pdf iconDownload PDF

pp. 97-104

De nationale overheid gaf in 1880 duidelijk te kennen dat bouwdossiers zowel plannen als een aantal geschreven documenten moesten bevatten: “Pour être complets les projets de construction, de grosses réparations et de démolition des édifices communaux doivent comprendre les plans, devis et cahiers des charges de l’entreprise”.6 Het aantal...

read more

Hoofdstuk 2. De architect van de provincie

pdf iconDownload PDF

pp. 105-116

“De opziener-bouwmeester heeft tot zending ten verzoeke van de deputatie, de plans, bestekken, lastenboeken enz. op te maken voor de werken van het bouwen, veranderen, herstellen, onderhouden en meubelen der gebouwen die aan de provincie toebehooren en of waarmede zij belast is; het bestuur te hebben over de uitvoering...

read more

Hoofdstuk 3. De provinciaal architect en het provinciaal hof in brugge

pdf iconDownload PDF

pp. 117-130

In de nacht van 20 februari 1878 legde een zware brand het classicistische Provinciaal Hof op de Brugse Markt grotendeels in de as [afb. 31]. Een speciale onderzoekscommissie concludeerde enkele weken later dat het gebouw volledig verloren was en een nieuwbouw de enige mogelijkheid bleek. De bouw van het Provinciaal Hof...

read more

Hoofdstuk 4. De architect van de gemeenten

pdf iconDownload PDF

pp. 131-146

Gouverneur Benoît Vrambout omschreef in 1865 de provinciaal architecten als ‘les architectes des communes’. Hij voegde eraan toe “s’ils ne peuvent faire les travaux communaux, ils sont parfaitement inutiles”, waarmee hij duidelijk op het belang van deze ambtenaren voor de gemeentelijke bouwwerken wees. De voorbereiding van de gemeentelijke...

read more

Hoofdstuk 5. Bouwen voor het gemeentelijk Lager onderwijs

pdf iconDownload PDF

pp. 147-174

L’existence d’un local assez spacieux et convenablement aéré, est une condition essentielle, pour que l’enseignement primaire puisse être donné avec facilité et produire les résultats que les fonctionnaires chargés de veiller au bien-être des habitants doivent s’attacher à obtenir”.1 Met deze woorden benadrukte de West-Vlaamse deputatie in 1843...

read more

Hoofdstuk 6. Het ontwerp gecontroleerd: de Provinciaal architect als ambtenaar

pdf iconDownload PDF

pp. 175-184

De ontwerpende activiteiten van de provinciaal architecten waren een belangrijk middel van het provinciebestuur om sterker greep te krijgen op de kwaliteit van de gemeentelijke bouwwerken, al behielden de gemeenten wel de vrijheid om zich voor hun bouwprojecten tot een andere architect te wenden. In dit laatste geval...

read more

Deel III: De provinciaal architect en de 19e-eeuwse tijdsgeest

pdf iconDownload PDF

pp. 185-188

“Pieter Nicolaas Croquison, de hoogst bekwame voormalige provinciale bouwmeester van West-Vlaanderen, stierf den 24n Maart in zijne geboortestad Kortrijk, 81 jaren oud. Hij was een kunstenaar, een taaie werker en een echt goed man. West-Vlaanderen is aan zijn talent vele welgeslaagde werken van fraaie bouwkunst...

read more

Hoofdstuk 1. Geschiedenis: De provinciaal architect en de historische cultuur

pdf iconDownload PDF

pp. 189-216

In zijn rede van 1852 legde gouverneur Adolphe De Vrière een link tussen de 13e-eeuwse Brugse Waterhalle en de nieuwe provincieraadzaal door te wijzen op het historisch belang van publieke gebouwen: “les monuments publics sont l’histoire palpable des nations; chaque âge imprime à ceux qu’il lègue à la postérité, le cachet de...

read more

Hoofdstuk 2. Geloof: De provinciaal architect en de kerkenbouw

pdf iconDownload PDF

pp. 217-252

Décidément les églises sont à la mode: depuis bien longtemps on n’en a élevé autant qu’aujourd’hui sur toute la surface du pays. Pas le plus mince village qui n’établisse des motifs réels ou non en faveur de la construction d’une église nouvelle, ou tout au moins dans le but de voir son ancienne remaniée complétement”.1 De redactie van het Journal...

read more

Hoofdstuk 3. Identiteit: de provinciaal architect en het architectenberoep

pdf iconDownload PDF

pp. 253-274

In de loop van de 19e eeuw had in België — net zoals in andere Europese landen — een professionaliseringsproces van architecten, ingenieurs en aannemers plaats.1 Het pleidooi voor een wettelijk erkend diploma — een waarborg voor een gelijkwaardige professionele kwalificatie en de daaraan gekoppelde maatschappelijke positie — was...

read more

Epiloog. De wederopbouw en de erfenis van de 19e eeuw

pdf iconDownload PDF

pp. 275-278

Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog had het West-Vlaamse dorp aansluiting gevonden bij een moderne samenleving, mede dankzij het provinciaal beleid. Door het reguleren, het stimuleren en het financieel ondersteunen van gemeentelijke bouwprojecten was het provinciebestuur erin geslaagd bij te dragen aan de realisatie...

read more

Besluit

pdf iconDownload PDF

pp. 279-300

De West-Vlaamse gouverneur Benoît Vrambout mengde zich in januari 1865 tijdens de algemene vergadering van de KCM in een discussie over de provinciaal architecten: “la question présentair un côté artistique et un côté administratif, et qu’au point de vue administratif il est impossible de défendre aux architectes provinciaux de...

read more

Bijlage. De provinciaal architecten in West-Vlaanderen

pdf iconDownload PDF

pp. 301-304

Provinciaal architect voor de arrondissementen Brugge, Diksmuide, Oostende en Veurne van 1841 tot 1877. Buyck werd opgeleid aan de Brugse stedelijke academie voor schone kunsten. Hij begon zijn proffesionele loopbaan in 1818 bij de administratie van de Waterstaat, om vervolgens in 1831 in dienst te treden als conducteur bij...

Noten

pdf iconDownload PDF

pp. 305-334

Bibliografie

pdf iconDownload PDF

pp. 335-350